کتاب مرغ حق
نویسنده:
محمدرضا اصلانی
معرفی کتاب مرغ حق
«مرغ حق: سرگذشت سید جمال‌الدین اسدآبادی همدانی» نوشته‌ی محمدرضا اصلانی به زندگی و مبارزات سیدجمال‌الدین اسدآبادی می‌پردازد.
سید جمال‌الدین اسدآبادی، در سال 1217 شمسی در اسدآباد همدان متولد شد. از پنج‌سالگی به فراگیری دانش نزد پدر خود پرداخت و به سبب استعداد و نبوغ خود، بسیار زود با تفسیر قرآن آشنا شد. او برای ادامه تحصیل به قزوین و سپس تهران مهاجرت کرد و در 1228 عازم نجف شد. سید جمال در 1232، بنا به دستور شیخ مرتضی انصاری عازم هندوستان شد و ضمن آشنایی با علوم جدید، سعی کرد تا مردم و به‌ویژه مسلمانان را علیه استعمار انگلستان بسیج کند، اما به دلیل سلطه‌ی همه‌جانبه‌ی انگلیسی‌ها پس از یک سال و نیم، آن‌جا را ترک کرد و عازم عثمانی شد و سپس به مصر مهاجرت کرد. او در مصر توانست نهضت فکری ضداستعماری و ضدانگلیسی را پایه‌گذاری کند و تشکیلاتی به نام انجمن مخفی را به وجود آورد اما بر اثر فشار انگلستان مجبور به ترک مصر شد. او مدتی در هند اقامت کرد و سپس راهی اروپا شد. در پاریس با همکاری محمد عبده، روزنامه‌ی «عروه‌ی‌الوثقی» را منتشر کرد. سید جمال بعدها به دعوت ناصرالدین شاه به ایران آمد. او گمان می‌کرد که می‌تواند با نزدیکی به شاه، اندیشه‌های اصلاح‌طلبانه خود را به اجرا بگذارد اما چون ماهیت و طبع شاهانه با هیچ اصلاحی موافق نبود و سید نیز شاه را آشکارا عامل بدبختی مردم معرفی می‌کرد از ایران اخراج شد. سید جمال وقتی برای دومین‌بار به ایران آمد به آستانه حضرت عبدالعظیم در شهر ری تبعید شد و در آن‌جا به‌رغم کنترل ماموران، مردم را به قیام علیه بیدادگری شاه تشویق کرد؛ لذا ناصرالدین شاه دستور اخراج او را صادر کرد. سید جمال پس از اخراج از ایران وارد بصره شد. حضور سید جمال‌الدین اسدآبادی در فاصله سالهای 71-1270 در عراق، تاثیری چشمگیر بر حیات فکری، سیاسی و اسلامی شهرهای شیعه‌نشین و گسترش تبلیغ و دعوت در جامعه اسلامی گذاشت به طوری که همگان او را به عنوان رهبر حرکت «تجدید در اسلام» می‌شناختند. او منادی بیداری مسلمانان و بازگشت به اسلام و بدعت‌زدایی بود و اتحاد اسلام و پرهیز از تفرقه بین مذاهب اسلامی را تبلیغ می‌کرد. سیدجمال، اواخر عمر خود را در عثمانی سپری کرد و غیرمستقیم تحت نظر سلطان عبدالحمید، (امپراطور عثمانی) قرار داشت. وقتی خبر قتل ناصرالدین شاه توسط میرزا رضا کرمانی (از شاگردان سید جمال) به اسلامبول رسید، سلطان عبدالحمید، به هراس افتاد و دستور قتل سید جمال را داد و سرانجام در 19 اسفند 1275 برابر با 9 مارس 1897 او را مسموم کردند و جنازه او را در قبرستان مشایخ اسلامبول به خاک سپردند. در سال 1324، فیض‌محمدخان، سفیر وقت دولت افغانستان در آنکارا، موافقت دولت ترکیه را برای نبش قبر سید به دست آورد و بقایای جسد او را در تابوتی به کابل انتقال دادند.
«مرغ حق: سرگذشت سید جمال‌الدین اسدآبادی همدانی» مخاطبان نوجوان را با زندگی این شخصیت مبارز آشنا می‌کند.
سید جمال‌الدین اسدآبادی، در سال 1217 شمسی در اسدآباد همدان متولد شد. از پنج‌سالگی به فراگیری دانش نزد پدر خود پرداخت و به سبب استعداد و نبوغ خود، بسیار زود با تفسیر قرآن آشنا شد. او برای ادامه تحصیل به قزوین و سپس تهران مهاجرت کرد و در 1228 عازم نجف شد. سید جمال در 1232، بنا به دستور شیخ مرتضی انصاری عازم هندوستان شد و ضمن آشنایی با علوم جدید، سعی کرد تا مردم و به‌ویژه مسلمانان را علیه استعمار انگلستان بسیج کند، اما به دلیل سلطه‌ی همه‌جانبه‌ی انگلیسی‌ها پس از یک سال و نیم، آن‌جا را ترک کرد و عازم عثمانی شد و سپس به مصر مهاجرت کرد. او در مصر توانست نهضت فکری ضداستعماری و ضدانگلیسی را پایه‌گذاری کند و تشکیلاتی به نام انجمن مخفی را به وجود آورد اما بر اثر فشار انگلستان مجبور به ترک مصر شد. او مدتی در هند اقامت کرد و سپس راهی اروپا شد. در پاریس با همکاری محمد عبده، روزنامه‌ی «عروه‌ی‌الوثقی» را منتشر کرد. سید جمال بعدها به دعوت ناصرالدین شاه به ایران آمد. او گمان می‌کرد که می‌تواند با نزدیکی به شاه، اندیشه‌های اصلاح‌طلبانه خود را به اجرا بگذارد اما چون ماهیت و طبع شاهانه با هیچ اصلاحی موافق نبود و سید نیز شاه را آشکارا عامل بدبختی مردم معرفی می‌کرد از ایران اخراج شد. سید جمال وقتی برای دومین‌بار به ایران آمد به آستانه حضرت عبدالعظیم در شهر ری تبعید شد و در آن‌جا به‌رغم کنترل ماموران، مردم را به قیام علیه بیدادگری شاه تشویق کرد؛ لذا ناصرالدین شاه دستور اخراج او را صادر کرد. سید جمال پس از اخراج از ایران وارد بصره شد. حضور سید جمال‌الدین اسدآبادی در فاصله سالهای 71-1270 در عراق، تاثیری چشمگیر بر حیات فکری، سیاسی و اسلامی شهرهای شیعه‌نشین و گسترش تبلیغ و دعوت در جامعه اسلامی گذاشت به طوری که همگان او را به عنوان رهبر حرکت «تجدید در اسلام» می‌شناختند. او منادی بیداری مسلمانان و بازگشت به اسلام و بدعت‌زدایی بود و اتحاد اسلام و پرهیز از تفرقه بین مذاهب اسلامی را تبلیغ می‌کرد. سیدجمال، اواخر عمر خود را در عثمانی سپری کرد و غیرمستقیم تحت نظر سلطان عبدالحمید، (امپراطور عثمانی) قرار داشت. وقتی خبر قتل ناصرالدین شاه توسط میرزا رضا کرمانی (از شاگردان سید جمال) به اسلامبول رسید، سلطان عبدالحمید، به هراس افتاد و دستور قتل سید جمال را داد و سرانجام در 19 اسفند 1275 برابر با 9 مارس 1897 او را مسموم کردند و جنازه او را در قبرستان مشایخ اسلامبول به خاک سپردند. در سال 1324، فیض‌محمدخان، سفیر وقت دولت افغانستان در آنکارا، موافقت دولت ترکیه را برای نبش قبر سید به دست آورد و بقایای جسد او را در تابوتی به کابل انتقال دادند.
«مرغ حق: سرگذشت سید جمال‌الدین اسدآبادی همدانی» مخاطبان نوجوان را با زندگی این شخصیت مبارز آشنا می‌کند.
درباره محمدرضا اصلانی
محمدرضا اصلانی (شاعر، سینماگر و هنرپژوه) متولد ۱۷ آذر سال ۱۳۲۲ در رشت و فارغ‌التحصیل رشتهٔ نقاشی از دانشگاه هنرهای تزئینی (دانشگاه هنر فعلی) است. جامعهٔ هنری ایران در ابتدا محمدرضا اصلانی را با اشعارش شناخت. او از شاعران فعال و مطرح موج نویی دههٔ چهل بود که اشعارش امیدی در میان هواداران شعر مدرن برانگیخته بود. اصلانی از جمله کسانی بود که بعدها بیانیهٔ شعر حجم - شکل به‌سامان‌رسیدهٔ موج نو - را تحت نظر یدالله رؤیایی امضاء کرد.
محمدرضا اصلانی از استعدادهای درخشان موج نو و یکی از شاعران تأثیرگذار بر این جریان است. «شب‌های نیمکتی، روزهای باد» (۱۳۴۴) در شرایطی منتشر شد که هنوز جسارت چاپ و پخش این نوع شعر معمول نبود. سه سال پیش‌تر، احمدرضا احمدی با چاپ مجموعه شعر «طرح» در پانصد نسخه این جریان را شروع کرده بود. پیوستن فروغ فرخزاد و سهراب سپهری به جریان موج نو هرچند بدون تأیید بود اما شاکلهٔ زیبایی‌شناسی آثار آنان را تغییر داده بود.
محمدرضا اصلانی از استعدادهای درخشان موج نو و یکی از شاعران تأثیرگذار بر این جریان است. «شب‌های نیمکتی، روزهای باد» (۱۳۴۴) در شرایطی منتشر شد که هنوز جسارت چاپ و پخش این نوع شعر معمول نبود. سه سال پیش‌تر، احمدرضا احمدی با چاپ مجموعه شعر «طرح» در پانصد نسخه این جریان را شروع کرده بود. پیوستن فروغ فرخزاد و سهراب سپهری به جریان موج نو هرچند بدون تأیید بود اما شاکلهٔ زیبایی‌شناسی آثار آنان را تغییر داده بود.
دسته بندی های کتاب مرغ حق
کتاب های مرتبط با مرغ حق
اولین نفری باشید که نظر خود را درباره "کتاب مرغ حق" ثبت می‌کند