کتاب بازگشت پوپولیسم ها

کتاب «بازگشت پوپولیسم‌ها» اثری از برتران بدیع، نظریه‌پرداز نام‌دار فرانسوی در حوزه روابط بین‌الملل است که به کالبدشکافی یکی از جنجالی‌ترین جریان‌های سیاسی قرن بیست و یکم می‌پردازد. بدیع برخلاف رویکردهای سطحی که پوپولیسم را صرفا واکنشی گذرا یا ناشی از ناآگاهی توده‌ها می‌دانند، این پدیده را به عنوان یک ضرورت ساختاری در نظم جهانی نوین تعریف می‌کند. او استدلال می‌کند که ظهور چهره‌هایی همچون دونالد ترامپ در آمریکا یا قدرت گرفتن جریان‌های مشابه در اروپا و آسیا، نه یک اتفاق تصادفی، بلکه نشانه‌ای از بیماری عمیق در ساختار جهانی‌شدن است. نویسنده با نگاهی تحلیلی توضیح می‌دهد که چگونه فرسایش حاکمیت ملی و کمرنگ شدن مرزها در فرآیند جهانی‌سازی، منجر به ایجاد حس بی‌پناهی و طردشدگی در میان طبقات متوسط و پایین جامعه شده و آن‌ها را به سمت آغوش ناسیونالیسم و رهبران اقتدارگرا سوق داده است.
برتران بدیع به مفهوم «بحران نمایندگی» به عنوان موتور محرک پوپولیسم اشاره کرده و معتقد است نهادهای سنتی دموکراسی مانند احزاب پیشرو، پارلمان‌ها و رسانه‌های رسمی، دیگر توانایی بازتاب دادن مطالبات واقعی و روزمره مردم را ندارند. این شکاف عمیق میان توده‌ها و نخبگان، فضایی را برای ظهور رهبرانی فراهم کرده است که با ادبیاتی ساده‌انگارانه و وعده‌های مستقیم، خود را تنها صدای راستین ملت معرفی می‌کنند. بدیع با ظرافت خاصی میان پوپولیسم در «شمال جهانی» و «جنوب جهانی» تمایز قائل می‌شود؛ او تشریح می‌کند که در کشورهای توسعه‌یافته، این جریان عمدتا جنبه تدافعی و ضدیت با مهاجرت دارد، در حالی که در کشورهای در حال توسعه، پوپولیسم بیشتر پاسخی به حس تحقیر بین‌المللی و تلاشی برای بازیابی غرور ملی در برابر قدرت‌های استعمارگر سابق است.
یکی از هشداردهنده‌ترین بخش‌های کتا، تحلیل تأثیر این پدیده بر روابط بین‌الملل و دیپلماسی جهانی است. برتران بدیع نشان می‌دهد که چگونه بازگشت پوپولیسم‌ها منجر به تغییر ماهیت سیاست خارجی شده و آن را از یک فرآیند عقلانی و مبتنی بر قواعد بین‌المللی، به ابزاری برای جلب رضایت رای‌دهندگان داخلی تبدیل کرده است. این رویکرد به تضعیف چندجانبه‌گرایی و افزایش رفتارهای غیرقابل پیش‌بینی در عرصه جهانی انجامیده است.
نویسنده در کتاب «بازگشت پوپولیسم‌ها» تأکید دارد که پوپولیسم را نباید تنها به چشم یک تهدید نگریست، بلکه باید آن را به مثابه یک «سیمپتوم» یا نشانه از شکست نخبگان در مدیریت عادلانه جهانی‌سازی درک کرد. از دیدگاه او تا زمانی که ریشه‌های نابرابری و احساس تبعیض در جوامع خشک نشود، این جریان‌های اعتراضی با قدرت به حیات خود ادامه خواهند داد و نظم سیاسی معاصر را با چالش‌های جدی روبرو خواهند ساخت.