کتاب درآمدی بر تاریخ فلسفه اسلامی (جلد دوم)

کتاب «درآمدی بر تاریخ فلسفه‌ اسلامی (جلد دوم)» که زیر نظر محمد فنایی اشکوری و با همکاری جمعی از نویسندگان و پژوهشگران این حوزه به نگارش درآمده است، جلد دوم از مجموعه‌ی سه جلدی «درآمدی بر تاریخ فلسفه‌ی اسلامی» است که هدف آن اولا فراهم نمودن یک کتاب درسی برای دانشجویان هم فلسفه‌ی غرب و هم فلسفه‌ی اسلامی می‌باشد. جلد نخست این مجموعه تاریخ فلسفه‌ی اسلامی را از آغاز تا حکمت مشاء و انتقادات به مشائیان پیگیری نموده است. جلد دوم در ادامه‌ی مجلد نخست، اول از همه به تاریخ فلسفه در غرب جهان اسلام می‌پردازد. در این بخش فلاسفه‌ای مانند ابن رشد، ابن باجه و ابن طفیل در مرکزیت بحث قرار دارند. پس از این و در فصل بعدی، کتاب به تاریخ منطق و منطق‌دانان مسلمان می‌پردازد. این فصل سیر تحول دانش منطق در جهان اسلام، از فارابی و ابن‌سینا تا خواجه نصیرالدین طوسی و قطب الدین شیرازی بررسی نموده است. در ادامه، فصل بعدی کتاب به علم کلام اختصاص یافته است. در اینجا مکتب‌های مختلف کلامی از ابتدا مورد بحث قرار گرفته‌اند، مانند معتزله، اشاعره، ماتریدیه و امامیه. همچنین در اینجا مباحثی مانند نسبت فلسفه و کلام نیز مطرح و بحث شده اند. بخش دیگری از کتاب مربوط به تاریخ علوم مختلف در جهان اسلام است. مهم‌ترین این علوم عبارتند از ریاضیات، نجوم، پزشکی و شیمی. علاوه‌ بر این، نسبت این علوم با فلسفه نیز مورد تحلیل قرار گرفته است. بخش آخر کتاب حاضر نیز به مکاتب مختلف در عرفان و تصوف در جهان اسلام، و بیش از همه ابن عربی، پرداخته است. در مجموع، مجلد حاضر تلاش می‌کند تصویر وسیع‌تری از فضای فکری و فرهنگی حاکم بر تمدن اسلامی به دست دهد. در همین راستا، علاوه بر بحث از فلسفه در غرب جهان اسلام (اندلس و شمال آفریقا)، به سراغ کلام، عرفان، تصوف و علوم مختلف در آن زمانه رفته است و نسبت آن‌ها با فلسفه در جهان اسلام را کاویده است. نتیجتا می‌توان کتاب حاضر را پژوهشی میان‌رشته‌ای در تاریخ جهان اسلام در رشته‌‌‌های گوناگون دانست که همگی حول محور فلسفه‌ی اسلامی مورد بحث قرار گرفته‌اند.