کتاب خوارزمی

«خوارزمی» نوشته‌ی حسن سالاری از مجموعه‌ی «دانشوران دیروز و امروز» است. این مجموعه دانشمندان برتر در رشته‌های مختلف علمی را به مخاطبان نوجوان و جوان معرفی می‌کند. در هر کتاب تلاش شده تا علاوه بر معرفی شخصیت اصلی، اطلاعاتی هم درباره‌ی زمانه‌ی او، رشته علمی‌ای که در آن فعالیت کرده، دستاوردهای او، دانشمندان هم‌عصر و متأخری که راهش را دنبال کرده‌اند و سیر تحول آن رشته‌ی علمی پس از مرگ آن دانشمند، ارائه شود.
در این کتاب به زندگی ریاضی‌دان بزرگ ایرانی خوارزمی پرداخته شده است. او با نگارش کتاب جبر و مقابله، شاخه‌ی جدیدی را در ریاضیات بنیان نهاد که امروزه به نام جبر شناخته می‌شود. ابو جعفر محمد بن موسی خوارزمی ریاضی‌دان، ستاره‌شناس، فیلسوف، جغرافی‌دان و مورخ شهیر ایرانی در دوره‌ی عباسیان است که در سال ۱۸۵ هجری قمری در نزدیکی بغداد به دنیا آمد. او بزرگترین عالم زمان و عصر خویش است و اجدادش اهل خوارزم بودند اما به احتمال زیاد خودش از اهالی قطر بولی منطقه‌ای نزدیک بغداد بود. او دانشمندی برجسته در زمینه‌ی ریاضیات و نجوم بود. خوارزمی در زمان خلافت مامون عضو دارالحکمه و مورد توجه خلیفه‌ی وقت بود. او کتاب ‌«جبر و مقابله» را که درباره‌ی ریاضیات مقدماتی و اولین کتاب جبر است که به عربی نوشته شده و آن را به مامون تقدیم کرده است.
شهرت علمی او مربوط به کارهایی است که در ریاضیات، به‌ویژه در رشته‌ی جبر، انجام داده است؛ به‌طوری‌که هیچ‌یک از ریاضی‌دانان سده‌های میانه مانند او در ریاضی تأثیر نداشته‌اند و او را «پدر جبر» نامیده‌اند. جرج سارتن، مورخ مشهور علم معتقد است که خوارزمی بزرگترین ریاضی‌دان عصر خود، و در صورت در نظر گرفته شدن همه‌ی جوانب، یکی از بزرگترین ریاضی‌دانان همه‌ی اعصار به شمار می‌آید. او خوارزمی را یکی از بنیانگذاران آنالیز یا جبر به صورتی جدا از هندسه دانسته، زیرا کتاب «جبر و مقابله» حل آنالیزی معادلات درجه‌ی اول و دوم را در بر دارد. سارتن به همین جهت نیمه‌ی اول قرن نهم میلادی را «عصر خوارزمی» نامیده است. کتاب‌های او در زمینه‌ی جبر، حساب و نجوم که به زبان عربی نوشته شده‌اند هم در کشورهای اسلامی و هم در کشورهای اروپایی تاثیر بسزایی گذاشته‌اند. آریستید مار، پژوهشگر فرانسوی می‌گوید: «یک موضوع تاریخی را امروزه نمی‌توان انکار کرد و آن این است که محمد بن موسی خوارزمی، معلم واقعی ملل اروپایی جدید در علم جبر بوده است.» خوارزمی اولین کسی بود که دستگاه اعشاری را وارد ریاضیات کرد. بیش از 500 سال در اروپا کتاب‌های حساب با جمله «چنین گفت خوارزمی» آغاز می‌شد. در قرن 9 اعداد اعشاری از راه اسپانیا وارد اروپا ‌شد.
کتاب «خوارزمی» مخاطبان نوجوان را با دانشمندی آشنا می‌کند که باعث غرور ایرانیان است، کتابی الهام‌بخش که آن‌ها را تشویق به کار، تلاش و خلاقیت می‌کند.