کتاب واپسین روزهای هیتلر

«واپسین روزهای هیتلر» نوشته بیل اوریلی، خبرنگار و تحلیل‌گر کهنه‌کار آمریکایی می باشد. اوریلی سراغ مردی رفته که خود را «گرگ» می‌نامید. کتاب از همان آغاز، از میانه آتش و خاکستر جنگ جهانی دوم، خواننده را به درون پناهگاه هیتلر می‌کشاند تا نه‌فقط سقوط یک رژیم، که فرو ریختن تدریجی روان یک انسان را به تماشا بنشیند. اوریلی، با حساسیت یک خبرنگار، به سراغ جزئیاتی می‌رود که در روایت‌های رسمی کم تر گفته می‌شوند. کتاب آشکار می‌کند که هیتلر در آن روزهای پایانی، تنها یک رهبر شکست‌خورده نبود، بلکه بیماری بود که تیم پزشکی‌اش او را با تجویز متاآمفتامین و قطره کوکائین سرپا نگه می‌داشتند. در کنار این، اوریلی به رفتارهای روزمره‌اش نیز اشاره می کند؛ پیاده‌روی‌های طولانی در جنگل‌های صنوبر به همراه سگ وفادارش، بلوندی، که گویی تنها موجودی بود که حضور آن دیکتاتور خشمگین و مستعد فوران‌های احساسی را بی‌آنکه خیانتی در کار باشد تاب می‌آورد. اوریلی برای نگارش این روایات، به اسناد دست‌اول آرشیو ارتش آمریکا تکیه کرده و از مکاتبه با نوادگان نزدیک‌ترین افراد حلقه هیتلر نیز بهره برده است. همین پشتوانه مستند است که به او اجازه می‌دهد صحنه‌هایی مانند وداع پایانی هیتلر با کارکنانش را نه با حدس و گمان، که با جزییاتی دقیق بازسازی کند. در آن صحنه، هیتلر در کت نظامی خاکستری، یکی‌یکی دستان خدمتکاران، منشی‌ها و پزشکان را می‌فشارد، سوگند وفاداری‌شان را می‌بخشد و اجازه فرار می‌دهد، درحالی‌که اوا براون با لباس مشکی محبوب پیشوا کنارش ایستاده و با تراودل یونگه، منشی هیتلر، وداع می‌کند؛ همه می‌دانند که عروسی دیشب، نه جشن زندگی، که مراسم خداحافظی بوده است.
ساختار کتاب نیز به‌گونه‌ای است که میان حوادث مختلف در نوسان است؛ از پناهگاه هیتلر در برلین تا مقر ژنرال پاتون، و از اردوگاه مرگ برکناو تا دادگاه نورنبرگ. این پرش‌های مکانی، تصویری از آن فروپاشی به دست می‌دهند که هم‌زمان هم درونی است و هم بیرونی. آنچه در تمام این برش‌ها پررنگ می‌ماند، شخصیت‌های شکل‌دهنده به این پایان‌بندی‌اند: گوبلز و وفاداری مرگبارش، هیملر و خیانت‌های دقیقه نودی‌اش، و بورمان که چون سایه‌ای فرصت‌طلب تا آخرین نفس کنار پیشوا ماند. واپسین روزهای هیتلر داستان یک مبارزه برای دستیابی به قدرت است و برای همین نخست شما به پناهگاه هیتلر خواهید رفت. «واپسین روزهای هیتلر» برای مخاطبی نوشته شده که می‌خواهد تاریخ را همچون داستانی از تصمیم‌ها، ترس‌ها و فروپاشی‌ها بخواند.