کتاب «جهان پیش رو: مناظره درباره جهان پس از آمریکا» به ویراستاری شان کلارک، میدانی برای تقابل فکری پیرامون یکی از مهمترین پرسشهای روابط بینالملل معاصر است: ساختار نظام بینالملل در جهانی که چیرگی مطلق ایالات متحده در آن رو به افول است و بازیگران نوظهور در آن قد برافراشتهاند، چگونه خواهد بود؟ این اثر با گردآوری آرای اندیشمندان مکاتب نظری گوناگون، خوانش خوشبینانه فرید زکریا مبنی بر گذار مسالمتآمیز به جهان چندمرکزی را به چالش میکشد و ظرفیت سازگاری هژمونیک با توزیع مجدد قدرت را واکاوی میکند. رویکرد تحلیلی کتاب بر پایه بازخوانی تاریخچه افول قدرتهای بزرگ و سایه سنگین «تجربه توسیدید» بنا شده است. در تقابل با ایده زکریا که این گذار را لزوما به زیان هیچکس نمیداند، مقالات این مجموعه بررسی میکنند که آیا واشنگتن توانایی پذیرش نهادها و دیدگاههای متنوع را دارد یا در برابر از دست دادن سلطه بلامنازع خود، به واکنشهای تدافعی، انزواطلبانه یا خصمانه روی خواهد آورد. ساختار کتاب از مباحث نظری تا پیامدهای عینی و ساختاری امتداد مییابد. پس از چارچوببندی مناظره و بررسی تقابل دیدگاهها درباره تداوم یا پایان «صلح آمریکایی»، کانون تحلیلها به چالشهای حکمرانی جهانی معطوف میشود. مقالات نشان میدهند که پراکندگی قدرت، پیامدهای مستقیمی بر آینده نهادهایی چون سازمان ملل، قواعد تجارت آزاد، مداخلههای بشردوستانه و حقوق بینالملل خواهد داشت. در بعد دیگر نیز، کتاب هشدار میدهد که ظهور اقتصادهای جدید به معنای تشدید رقابت بر سر منابع انرژی و پیچیدهتر شدن بحرانهای زیستمحیطی است. در نهایت، این اثر تأکید میکند که نظم نوین جهانی امری از پیشرقمخورده نیست، بلکه محصول تقاطع تصمیمات راهبردی قدرتهای بالنده و نحوه کنشگری و انتخابهای قدرتهای سنتی در این دوران گذار خواهد بود. کتاب بر این باور است که هیچ چیز از پیش رقم نخورده و «نظم جهانی جدید» به همان اندازه که به رویدادهای کشورهای بالنده بستگی دارد، به انتخابهای آینده آمریکا و شرکای غربیاش نیز وابسته است. مادلین آلبرایت در نقلقولی که کتاب به آن استناد میکند، آمریکا را کشوری صرفنظرنشدنی میخواند که هنوز هم میتواند «آیندههای دورتری را ببیند». اما اینکه این قدرت باقیمانده صرف انکار واقعیت جدید شود یا برای ساختن نظمی تازه به کار رود، دقیقا همان انتخاب حیاتیای است که کتاب میکوشد پیش روی سیاستگذاران ترسیم کند. در نهایت کتاب «جهان پیش رو: مناظره درباره جهان پس از آمریکا» به پژوهشگران روابط بینالملل، دانشجویان علوم سیاسی و سیاستگذاری عمومی، تحلیلگران ژئوپلیتیک و علاقهمندان به آیندهپژوهی و اقتصاد سیاسی جهانی پیشنهاد میشود.
درباره شان کلارک
شان کلارک کاندیدای دکترای روابط بینالملل و دکتری در مرکز مطالعات سیاست خارجی در دانشگاه دالهوسی می باشد.