کتاب عشق و اطلاعات

نمایشنامه‌ی «عشق و اطلاعات» نوشته‌ی کاریل چرچیل، نمایشنامه‌نویس برجسته‌ی بریتانیایی، اثری تجربی و تکه‌تکه است که نخستین‌بار در سال ۲۰۱۲ در تئاتر رویال کورت لندن، به کارگردانی جیمز مک‌دونالد، اجرا شد و بعدها توسط انتشارات کنکورد تئاتریکال / ساموئل فرنچ به چاپ رسید. این نمایش حدود ۱۰۵ دقیقه به طول می‌انجامد و از نظر ساختار و محتوا، یکی از نمونه‌های شاخص تئاتر پست‌مدرن محسوب می‌شود. چرچیل در این اثر با ساختاری غیرروایی و انعطاف‌پذیر، جهانی را می‌سازد که در آن انسان معاصر میان طغیان داده‌ها و اشتیاق برای تماس انسانی در نوسان است. نمایش از هفت بخش تشکیل شده که هر بخش شامل چندین صحنه‌ی کوتاه است؛ برخی فقط چند ثانیه طول می‌کشند و هیچ شخصیت یا موقعیتی تکرار نمی‌شود. بیش از صد شخصیت بی‌نام در متن حضور دارند، دیالوگ‌ها کوتاه و بی‌منبع‌اند و دستور صحنه‌ای حداقلی است تا کارگردان آزادی کامل در ترتیب و تفسیر صحنه‌ها داشته باشد. در سطح روایی، این اثر مجموعه‌ای از تصاویر ذهنی است که در آن انسان‌ها در تلاش‌اند در جهانی مملو از اطلاعات با یکدیگر ارتباط برقرار کنند یا معنایی شخصی از دانستن و دوست داشتن بیابند. مضامین محوری اثر شامل حافظه و فراموشی، افشا و حریم خصوصی، بار دانستن، سوء‌تفاهم و شکنندگی رابطه در عصر «اطلاعات بیش از حد» است. چرچیل با تلفیق لحظات طنزآمیز و غم‌انگیز، شکلی از زندگی دیجیتال و پراکنده را بر صحنه می‌آورد. در پایان، گفت‌وگویی کوتاه میان دو صدا - «آیا دوستم داری؟» / «بله، دوستت دارم» - چون پژواکی از تمام آن تکه‌ها عمل می‌کند: پس از انبوه داده‌ها، تنها پرسش عشق باقی می‌ماند. از منظر تحلیلی، عشق و اطلاعات شکلی از تئاتر معاصر است که میان دانش و ارتباط عاطفی تنش می‌بیند. چرچیل می‌پرسد: آیا افزایش آگاهی و داده‌ها ما را به یکدیگر نزدیک‌تر می‌کند یا از هم دورتر؟ دانستن درباره‌ی کسی الزاما به معنای درک یا عشق ورزیدن به او نیست. ساختار شکسته‌ی نمایش بازتابی از تجربه‌ی زیستن در جهان امروز است، جایی که ذهن ما در میان قطعات پراکنده‌ی مکالمه، پیام، تصویر و داده سرگردان است. سکوت‌ها، تردیدها و فراموشی‌ها نیز در این اثر معنا پیدا می‌کنند؛ ناتوانی در بیان خود به همان اندازه که گفتن موثر است، حامل معناست. چرچیل با کمترین نشانه‌گذاری، بیشترین آزادی را به اجرا می‌دهد و همین امر باعث می‌شود هر گروه اجرایی برداشت خاص خود را بسازد. این گشودگی نه ضعف بلکه ویژگی ذاتی اثر است؛ چرا که معنا در تعامل میان بازیگران، کارگردان و تماشاگر ساخته می‌شود. در میان این تکه‌تکه‌گی، لحظات ناب عاطفی همچون جرقه‌هایی ظاهر می‌شوند و در ذهن مخاطب باقی می‌مانند. با وجود شکل تجربی‌اش، نمایش واجد ضربه‌ای انسانی است که تماشاگر را از میان داده‌ها به سوی احساس بازمی‌گرداند. با این حال، این ساختار آزاد، دشواری‌هایی نیز دارد. چون شخصیت‌ها بازنمی‌گردند، تماشاگر فرصت هم‌ذات‌پنداری سنتی ندارد و برخی صحنه‌ها ممکن است گذرا یا ناپیوسته به نظر برسند. موفقیت اثر بستگی زیادی به خلاقیت کارگردان در حفظ ریتم و پیوند احساسی دارد. با وجود این، «عشق و اطلاعات» تصویری درخشان از پارادوکس زندگی مدرن ارائه می‌دهد: ما هرگز تا این حد به هم متصل نبوده‌ایم و در عین حال هرگز تا این حد از هم دور نبوده‌ایم. چرچیل با حذف پیرایه‌های نمایشی، جوهر ارتباط انسانی را در معرض دید می‌گذارد و از ما می‌خواهد بپرسیم: در میان هیاهوی داده‌ها، آیا هنوز می‌توان عشق ورزید؟