کتاب علم و سیاست

از زمان آغاز حرکت جوامع انسانی به سمت مدرنیته، دانشمندان بسیاری از علوم مختلف به بررسی تحولات این جامعه پرداخته و با تحقیقات گسترده و نظریات علمی غنی خود، سعی در تبیین جهان داشته‌اند. یکی از مهم‌ترین و مشهورترین این متفکران، «ماکس وبر»، است. وبر در ۲۱ آپریل در ۱۸۶۴ در ارفورت تورینگن آلمان زاده شد و در سال ۱۹۲۰ زندگی را بدرود گفت. او را می‌توان فیلسوف، تاریخ‌نگار، اقتصاددان و از نظریه‌پردازان اصلی علم جامعه‌شناسی به‌حساب آورد که با آرا و نظرات نوین و هوشمندانه خود، مسیر این رشته علمی را به‌کلی عوض کرد. کتاب «علم و سیاست» یکی مهم‌ترین آثار وبر است که با ترجمه مرتضی ثاقب‌فر، به فارسی منتشر شده است. این کتاب دو بخش اصلی را شامل می‌شود. در بخش نخست به طور مفصل در خصوص زندگی و آثار و کارنامه وبر صحبت می‌شود. در این قسمت نگرانی‌ها، خطوط سیاسی و جهت‌گیری‌های فکری و او اندیشه‌های وی مورد بررسی قرار گرفته و ساختارهای عمیق فکری وی تبیین می‌گردد. در بخش بعدی، ماکس وبر، در قالب دو رساله نظریات ناب خویش را در خصوص سیاست و علم بیان می‌کند؛ این که جایگاه سیاست و به عبارتی قدرت، در جامعه چگونه و کجا است و روابط بین تحولات اجتماعی و سیاسی در گذر زمان به چه شکلی توسعه می‌یابد. وبر در رساله مرتبط با علم، جایگاه علم و شخص اندیشمند در جامعه و نظریات مربوط به حقیقت علم را مورد کنکاش قرار می‌دهد. وبر در فرازی از بخش دوم کتاب می‌گوید: «همه ما می‌دانیم که در علم، هر دستاوردی ظرف ده یا بیست یا پنجاه سال کهنه می‌شود و علم محکوم به این سرنوشت است و معنای کار علمی دقیقا همین است، چراکه این معنی (پیشرفت علم) در ذات کار علمی نهفته است...» مطالعه این کتاب به سبب نگاه باریک‌بینانه وبر به برخی از مهم‌ترین مسائل دنیای مدرن و همچنین نثر روان و ترجمه درخشانش، بسیار ثمربخش بوده و به وسعت دید خوانندگان آن می‌افزاید.