کتاب فلسفه قاره ای از 1750 به بعد

کتاب «فلسفه‌ی اروپایی» نوشته‌ی رابرت سی. سولومون، به عنوان یکی از مجلدهای مجموعه «تاریخ فلسفه غرب» به سردبیری تیلور کارمن در 1988 منتشر گردید. هدف این کتاب، ارائه‌ی روایتی منسجم و قابل فهم از جریان‌های اصلی فلسفه‌ی قاره‌ای در دوران مدرن است. نویسندۀ کتاب، رابرت سولومون، که تخصص ویژه‌ای در فلسفه‌ی قاره‌ای، به ویژه فلسفه نیچه و اگزیستانسیالیسم دارد، کوشیده است تا تصویری روشن از تحولات فلسفی در فلسفه‌ی قاره‌ای از میانه‌ی قرن هجدهم تا پایان قرن بیستم به دست دهد. متناسب با این دوره‌ی زمانی منتخب، روایت کتاب با فلسفه‌ی روشنگری و ایده‌آلیسم آلمانی آغاز می‌گردد. در این بخش‌های ابتدایی، نظریات ایمانوئل کانت، یوهان گوتلیب فیشته، فریدریش ویلهلم یوزف شلینگ و مفصل‌تر از همه، ویلهلم فریدریش هگل مورد بررسی و بحث قرار گرفته است. در واقع، نویسنده استدلال می‌کند که نظام فلسفی هگل فرازها ایده‌آلیسم آلمانی را تشریح کرده و دیالکتیک هگلی به‌مثابه‌ی تلاشی برای وحدت بخشیدن به تمام حوزه‌های معرفت در یک سیستم جامع، تأثیری ژرف بر جریان‌های بعدی فلسفه‌ی قاره‌ای بر جای نهاده است. در نتیجه‌ی همین رویکرد، بخش مهمی از کتاب به واکنش‌ها علیه نظام هگلی اختصاص یافته است. سولومون پس از هگل، به سراغ آرتور شوپنهاور می‌رود که با تأکید بر اراده و نگاه بدبینانه به جهان، راهی کاملا متفاوت از هگل را پیمود. با این حال، نقطه‌ی کانونی این بخش، بررسی فلسفه سورن کی‌یرکگور و فریدریش نیچه به عنوان دو منتقد بزرگ هگل و بنیانگذاران اگزیستانسیالیسم است. بنابر بحث نویسنده، کی‌یرکگور با تأکید بر ایمان و حقیقت ذهنی، و نیچه با نقد فرهنگ مدرن و اعلام مرگ خدا، مسیر تازه‌ای را در فلسفه قاره‌ای گشودند. او به خوبی تفاوت‌های این دو فیلسوف را نشان می‌دهد و در عین حال بر نقش مشترک آن‌ها در گذار از فلسفه‌ی انتزاعی هگل به سوی تأمل در باب وضعیت انسانی تأکید می‌کند. در ادامه، سولومون به جنبش‌های پدیدارشناسی و هرمنوتیک پرداخته و ادموند هوسرل را به عنوان بنیانگذار پدیدارشناسی معرفی می‌کند. سپس به سراغ مارتین هایدگر می‌رود و فلسفه‌ی او را به عنوان تداوم و در عین حال گسست از پدیدارشناسی هوسرلی تحلیل می‌کند. در نهایت، بخش پایانی کتاب به جریان‌های معاصرتر فلسفه‌ی قاره‌ای از جمله اگزیستانسیالیسم فرانسوی، ساختارگرایی و پساساختارگرایی اختصاص دارد. نویسنده در اینجا به بررسی آرای ژان پل سارتر، موریس مرلوپونتی، میشل فوکو، ژاک دریدا و دیگران پرداخته و نشان می‌دهد که چگونه این فیلسوفان، میراث فلسفه‌ی آلمانی را در بافت فکری فرانسه به شیوه‌ای بدیع ادامه دادند. در مجموع، کتاب حاضر با وجود گستردگی دامنه‌ی تاریخی خود، زبانی روان و قابل فهم دارد و به خوانندگانی که آشنایی مقدماتی با فلسفه داشته یا قصدی جدی برای تمرکز بر فلسفه‌ی قاره‌ای دارند، پیشنهاد می‌شود.