«آتیلا رهبر هونها» نوشتهی بانی کارمن هاروی دهمین جلد از مجموعهی «رهبران جهان باستان» و برای مخاطبان نوجوان است. ایk کتاب به شرح زندگی آتیلا رهبر قوم هون و کشورگشاییهای او میپردازد. «آتیلا» در جامعهای عشیرهای در 26 ژانویه سال 405 م به دنیا آمد و با سختی و جنگ بیگانه نبود. پس از کشته شدن پدرش شاه موندزوک در درگیری با سربازان رومی، دربار هونوریوس امپراتور روم در راونای ایتالیا آتیلا را گروگان نگه داشت. او در آنجا با راه و رسم ادارهی امپراتوری روم آشنا شد و هنگام فرمانروایی از آن بهره برد. بعدها نزد هونها بازگشت و در میان قبایل به سفر پرداخت و آنان را با هم متحد ساخت و ارتشی تشکیل داد که وحشت به دل مردمان در سرزمینهای دیگر میانداخت. آتیلا در سال ۴۴۱ میلادی قصد حمله به ایران را داشت که توسط ساسانیان به رهبری یزدگرد دوم در ارمنستان امروزی شکست خورد، که باعث شد او تصمیم بگیرد به حملاتش را به سوی غرب متمرکز کند. آتیلا در اروپا شهرهای بسیاری را نابود و غارت کرد. او وقتی شاه شد باید بر سر تسلط بر سرزمینها و گرفتن باج و خراج از شهرهای تصرف شده با امپراتوری روم میجنگید و قلمرو هونها را گسترش میداد. آتیلا در زمان حیاتش بزرگترین امپراتوری را در اروپا، از رود اورال تا دانوب تشکیل داد و یکی از مخوفترین دشمنان امپراتوریهای روم غربی و شرقی بود. رومیان به او لقب تازیانه خداوند داده بودند و به او باج میدادند تا کاری به کار آنها نداشته باشد، اما آتیلا در این حملات، بر امپراتوریهای روم شرقی و غربی چیره شد و تا سرزمینی که امروز، فرانسه نامیده میشود، پیش رفت. آتیلا شجاعت و تیزهوشی و ارادهی فوقالعادهای داشت. با وحشتی که در دلها میآفرید، دروازهها را به روی خود و سپاهش میگشود. کشورهای بسیاری زیر سیطرهاش بودند، اما دوران فرمانروایی او محدود بود. با مرگ آتیلا، اپراتوری وحشتش از هم پاشید، اما نام و آوازهاش همچنان در بخش سیاه تاریخ ماندگار شد. عناوین سرفصلهای کتاب، عبارتند از: «تازیانی دوران»، «برآمدن هونها»، «در دربار هونوریوس»، «بازگشت آتیلا»، «به شاهی رسیدن آتیلا و بلدا به طور مشترک»، «قلمرو آتیلا»، «فتوحات جدید در گل»، «تهاجم به ایتالیا»، «روزهای پایانی» و «میراث آتیلا» عناوین فصلهای این کتاب هستند. «آتیلا رهبر هونها» مخاطبان نوجوان را هم با یکی از رهبران جهان باستان آشنا میکند و هم با بخشی از تاریخ جهان و اروپا.