کتاب مقالات تقی زاده 19 : نامه ها و اسناد

«مقالات تقی‌زاده ۱۹: نامه‌ها و اسناد» کتابی نوشته ایرج افشار، پژوهشگر و نویسنده ایرانی است. این اثر در دسته ادبیات تاریخی-پژوهشی و زندگینامه ای قرار می گیرد. این کتاب در قالب مجموعه ای به نام «مقالات تقی زاده» به چاپ رسیده و تمرکز آن بر تاریخ معاصر ایران است.
سید حسن تقی‌زاده از چهره‌های برجسته جنبش مشروطه بود و در دوران زندگی خود در منسب های مختلفی از جمله نماینده مجلس، دیپلمات، وزیر، سفیر و پژوهشگر تاریخ ایران حضور داشته است. این مجموعه برای شناخت بیشتر شخصیت او گردآوری شده است.
نوزدهمین جلد از این مجموعه به نامه ها و اسناد برجای‌مانده از سید حسن تقی‌زاده، سیاستمدار و پژوهشگر عصر مشروطه اختصاص دارد.
جلد نوزدهم شامل نامه‌ها، مکاتبات شخصی، اسناد تاریخی و مدارک آرشیوی است. اسناد منتشر شده در این کتاب روایتی مستند از زندگی سیاسی، فکری و روابط تقی‌زاده با شخصیت‌های مهم دوران مشروطه ارائه می دهد.
نامه و اسنادی که در این کتاب آمده به روند شکل‌گیری اندیشه‌های سیاسی تقی‌زاده اشاره دارند و شبکه ارتباطی او در ایران و خارج از کشور را شرح می دهند. همچنین این کتاب جزئیات ناب تری از تاریخ مشروطه و تحولات سیاسی این دوره را بیان می کند.
اسناد این جلد عمدتا مربوط به دوره‌هایی است که تقی‌زاده مسئولیت‌های مهم دولتی را برعهده داشته؛ از آن جمله می توان به مأموریت‌های سیاسی در لندن، استانداری خراسان و حضور در سفارت ایران در بریتانیا اشاره کرد.
در این جلد براساس نامه ها و اسناد منتشر شده می توان فرایند تصمیم‌گیری تقی زاده را مورد بررسی قرار داد. نگاه تقی زاده به سیاست خارجی، تفکر او درباره بریتانیا و شوروی و مشکلات اقتصادی و ادارای در دوره پهلوی اول و دوم از جمله موضوعاتی هستند که در میان اسناد منتشر شده در این کتاب می توان آن را ارزیابی کرد.