کتاب اتاقک اعتراف عمو آرمن

مجموعه داستان «اتاقک اعتراف عمو آرمن» به قلم اسماعیل سالاری، اثری منسجم است که با درهم‌تنیدن خیال و رویدادهای مستند، روایاتی بدیع از عشق را در دل اوراق پرالتهاب گذشته جست‌وجو می‌کند. این مجموعه که داستان‌های آن بین سال‌های "۱۳۹۷" تا "۱۴۰۰" برگزیده جوایز معتبر ادبی شده‌اند، نشان می‌دهد که سالاری به جای تمرکز بر خشونت‌های تاریخ، اصوات مغفول‌مانده و عاشقانه‌ی آن را می‌شنود و بازآفرینی می‌کند. در داستان «یک ماجرای مرزی»، نویسنده مخاطب را به گیلان در بستر جنگ جهانی دوم می‌برد. شخصیت اصلی، اسماعیل، در میانه‌ی حضور متفقین و کشمکش‌های سیاسی، کاملا منفعل است و تنها دغدغه‌اش عشق به دختری به نام رعناست. روایت با زبانی ساده، تضاد میان هیاهوی ویرانگر جنگ و سکوت یک عشق فردی را به تصویر می‌کشد. در مقابل، داستان «سور اسلحه‌ها» در جغرافیای ایلام و با بهره‌گیری از لهجه و واژگان کردی نوشته شده است. این قصه با روایتی موازی در تاریخ و زمان حال پیش می‌رود. در یک سو، دانشجویی در دوران معاصر حضور دارد و در سوی دیگر، غلامرضا خان والی تاریخی ایلام که عشق به دختری به نام باوان، او را از جنگ به سوی صلح و نوشتن سوق می‌دهد. نمادپردازی‌هایی چون رقص تفنگ‌های کفن‌پوش با دستمال‌های آبی در رود کنگیر، فضایی به شدت شاعرانه خلق کرده است.
داستان «اتاقک اعتراف عمو آرمن»، به سراغ تاریخ ارامنه و روزهای پرالتهاب کوچ اجباری آن‌ها به اصفهان می‌رود. روایت، رفت‌وبرگشتی پیچیده میان هووانس جست‌وجوگر معاصر و عمو آرمن بازمانده‌ی تاریخ است که در پی عشقی گمشده در کنار رود ارس می‌گردند. در این ساختار سیال، مرزهای زمان شکسته شده و شخصیت‌های برخاسته از مرگ برای بازگویی عشق در برابر هم می‌نشینند. در نهایت، داستان «جاده ادویه» در جغرافیای بم می‌گذرد و تلفیقی جذاب از واقعیت و خیال است. حضور شخصیت‌هایی مانند مصطفی رحماندوست و محمود توحیدی در کنار یک تاجر ادویه‌ی تاریخی، فضایی سورئال در بستر بم پس از زلزله ایجاد کرده است. درد مشترک و سرگردانی برای رویایی به نام «صحرا»، زبان سهل و ساده را در این روایت پیوند می‌زند. در مجموع، این کتاب با بهره‌گیری از فضاسازی‌های دقیق، عشق را به عنوان تنها پناهگاه و نقطه اشتراک انسان‌ها در برابر بی‌رحمی‌های تاریخ معرفی می‌کند.