کتاب ترامپ در کاخ سفید

کتاب «ترامپ در کاخ سفید: تراژدی و مضحکه» اثری از جان بلامی فاستر است که به کالبدشکافی دوران ریاست‌جمهوری دونالد ترامپ از منظر جامعه‌شناسی مارکسیستی می‌پردازد. فاستر که به عنوان استاد دانشگاه اورگن و نظریه‌پرداز برجسته شناخته می‌شود، در این کتاب استدلال می‌کند که ظهور ترامپیسم یک اتفاق گذرا یا تصادفی در سپهر سیاسی آمریکا نیست، بلکه برآمده از بن‌بست‌های ساختاری نظام سرمایه‌داری و بحران‌های عمیق نئولیبرالیسم است.
نویسنده با وام گرفتن از تعابیر کلاسیک تاریخی، ساختار قدرت در این دوره را به دو ساحت «فاجعه‌بار» و «پوچ» تقسیم می‌کند تا نشان دهد چگونه یک میلیاردر توانست با بهره‌گیری از تضادهای طبقاتی، جایگاه لرزان دموکراسی لیبرال را به چالش بکشد. این اثر تلاشی است برای فراتر رفتن از تحلیل‌های فردمحور و رسیدن به درکی ریشه‌ای از نیروهای اقتصادی و اجتماعی که راه را برای تغییرات بنیادین در حاکمیت ایالات متحده هموار کردند.
در بخش نخست که به جنبه‌های تراژیک این دوران اختصاص دارد، فاستر بر پیامدهای ویرانگر سیاست‌های اجرایی ترامپ تمرکز می‌کند که جامعه را به سوی بحران‌های جبران‌ناپذیر سوق داده است. این تراژدی در قالب تقویت ساختارهای نژادپرستانه، نظامی‌گری افراطی و تخریب آگاهانه‌ی محیط زیست از طریق انکار دگرگونی‌های اقلیمی نمود می‌یابد. نویسنده معتقد است این اقدامات، بخشی از یک راهبرد سیستماتیک برای تثبیت منافع سرمایه انحصاری در برابر حقوق عمومی و عدالت اجتماعی است. در مقابل وجه «مضحکه» این پدیده به نمایش‌های سیاسی، استفاده ابزاری از اخبار جعلی و خلق واقعیت‌های موازی در بسترهای دیجیتال اشاره دارد. از نگاه فاستر، این رفتارهای نمایشی در حقیقت پوششی برای تهی کردن نهادهای دموکراتیک از محتوا و تبدیل فرآیند جهانداری به یک تئاتر پوچ و عوام‌پسند است که در آن منافع فرودستان قربانی سودآوری شرکت‌های بزرگ و صنایع نظامی می‌شود.
یکی از ارکان اصلی تحلیل فاستر، معرفی ترامپ به عنوان پیش‌قراول «نوفاشیسم» در سده‌ی بیست و یکم است. او عقیده دارد که این جریان از طریق پیوند زدن ناسیونالیسم تهاجمی و بیگانه‌هراسی با حمایت‌های بی‌دریغ از سرمایه‌داری انحصاری، موفق به ساخت یک پایگاه توده‌ای شده است. این ائتلاف ناهنجار میان بخش‌هایی از طبقه کارگر سفیدپوست که از پیامدهای جهانی‌سازی آسیب دیده‌اند و صاحبان قدرت اقتصادی، موتوری شد که سیاست‌های تفرقه‌افکنانه را به پیش راند. فاستر نشان می‌دهد که چگونه بحران‌های اقتصادی به ابزاری برای به انحراف کشیدن مطالبات مردمی تبدیل گشت تا ساختار قدرت بتواند از تضادهای اجتماعی برای بقای خود بهره‌برداری کند. در واقع نوفاشیسم مورد نظر نویسنده، واکنشی خشونت‌آمیز و ساختاری به زوال هژمونی اقتصادی آمریکاست که در قالب چهره‌ای پوپولیست تجلی یافته است.
جان بلامی فاستر در این اثر بر ضرورت بیداری جمعی و ایستادگی در برابر روندهای مخرب کنونی تأکید ورزیده و بر این باور است که تنها راه برون‌رفت از این وضعیت بحرانی، سازمان‌دهی اعتراضات هدفمند و تلاش برای بازسازی ساختارهای اقتصادی به نفع برابری و عدالت است. کتاب «ترامپ در کاخ سفید» با نگاهی انتقادی و مستند، به خواننده هشدار می‌دهد که بدون درک سازوکارهای نهفته در نظام سرمایه‌داری، نمی‌توان به درستی با پدیده‌هایی نظیر ترامپ مقابله کرد.