کتاب جهانی نامطمئن

کتاب «جهانی نامطمئن: تاریخ معاصر جهان» اثری به قلم گاستون آنتونیو زاپاتا بلاسکو، مورخ و روزنامه‌نگار برجسته اهل پرو، است که تلاش می‌کند در زمانه‌ای پرشتاب و مبهم، راهنمایی برای درک تحولات بنیادین دوران ما باشد. زاپاتا، دانش‌آموخته دانشگاه کلمبیا و دانشگاه کاتولیک پاپی پرو، این اثر را در سال ۲۰۱۴ با زبانی روشن و همه‌فهم به رشته تحریر درآورد تا تمامی علاقه‌مندان به فهم جهان پس از جنگ جهانی دوم بتوانند از آن بهره‌مند شوند. پیش‌فرض فلسفی و تاریخی نویسنده در این کتاب بر مبنای سرعت خیره‌کننده تغییرات در عصر مدرن استوار است؛ برخلاف دوران باستان که قرن‌ها طول می‌کشید تا شیوه زیست بشر دگرگون شود، انسان امروز با چنان شتابی روبه‌روست که گویی روح تغییرات دائمی در تمام جنبه‌های زندگی، از نوسانات لحظه‌ای بازار بورس تا پیشرفت‌های شگرف فناوری، سایه افکنده است. نویسنده قرن بیستم را قرنی کوتاه اما بی‌نهایت سنگین»می‌داند که گویی میان سال‌های ۱۹۱۴ تا ۱۹۸۹ فشرده شده است؛ دورانی که با جنگ‌های جهانی، ظهور فاشیسم، جنگ سرد و بحران‌های بی‌شمار، ذهن تطبیق‌نیافته بشر را دچار سرگیجه کرد و برخی را به توهم پایان تاریخ کشاند، در حالی که تاریخ با فصل‌های پرالتهاب‌تری چون عصر تسخیر فضا و هوش مصنوعی تازه در حال آغاز بود.
زاپاتا برای رمزگشایی از این جهان نامطمئن، با رویکردی جامع و همه‌جانبه‌نگر، خواننده را به سفری در ساختارها و مناطق مختلف کره زمین می‌برد. او در این مسیر، ابتدا به واکاوی نظام روابط بین‌الملل، از ناکامی جامعه ملل تا شکل‌گیری سازمان ملل متحد و توافقات سرنوشت‌سازی چون یالتا و پوتسدام می‌پردازد. سپس نگاه خود را به تحولات معاصر نظیر جنگ با تروریسم، وقایع عراق و افغانستان و همچنین خیزش چین از دوران انقلاب فرهنگی تا عصر دنگ شیائوپینگ معطوف می‌کند. از دیگر مسایل کتاب، توجه ویژه آن به مناطق و فرهنگ‌های کلیدی است؛ نویسنده با اختصاص بخش‌هایی مفصل، به بررسی عمیق جهان اسلام، از مبانی اعتقادی و مناسک دینی گرفته تا وضعیت زنان، تفاوت‌های شیعه و سنی و گستره جغرافیایی آن از خاورمیانه تا آسیای جنوب شرقی می‌پردازد. در کنار آن، تاریخ پرفراز و نشیب آفریقای سیاه را با نگاهی به باورهای معنوی، مفهوم زمان و همچنین پیامدهای تلخ استعمار اروپا و تجارت برده بررسی می‌کند.
در نهایت، این اثر روایتی درهم‌تنیده از دگرگونی‌های ساختاری ارائه می‌دهد و موضوعات حیاتی متعددی را به هم پیوند می‌زند. بررسی گذار جمعیتی، نوسانات اقتصاد سرمایه‌داری از سال‌های طلایی پس از جنگ تا بحران مالی ۲۰۰۸، و مصائب توسعه صنعتی همچون گرمایش جهانی، همگی در این پازل تاریخی جای می‌گیرند. «جهانی نامطمئن» تلاشی است برای درک سازوکارهایی که روابط انسانی را در سرتاسر زمین دگرگون کرده‌اند؛ اثری که نشان می‌دهد چگونه هر برهه تاریخی آبستن حوادث آینده است و به ما یادآوری می‌کند برای رویارویی با ابهامات دهه‌های پیش رو و آینده‌ای که شبیه هیچ‌یک از قرون گذشته نخواهد بود، چاره‌ای جز مرور دقیق و چندبعدی درس‌های قرن بیستم نداریم.