کتاب مدیریت استرس

«مدیریت استرس» اثری کاربردی و برخاسته از تلفیق دانش پزشکی، روان‌شناسی بالینی و حکمت معنوی به قلم دکتر اوا سلهاب است که به معرفی یکی از فرساینده‌ترین بحران‌های انسان معاصر در بطن زیست پرشتاب مدرن می‌پردازد. سلهاب، در مقام پزشکی با تجارب ارزنده بالینی، سازوکارهای پنهان تنش و اضطراب را در جهانی که بر محور رقابت مداوم، عطش پایان‌ناپذیر برای انباشت دارایی‌های مادی و شتاب‌زدگی پیوسته استوار است، بررسی می‌کند. نویسنده انگشت تأکید را بر خطایی رایج می‌گذارد که بیشتر افراد در رویارویی با رنج‌های روانی مرتکب می‌شوند؛ پناه بردن به آرام‌بخش‌های کوتاه‌مدت، داروهای خواب‌آور و سرکوب نشانه‌های ظاهری به جای کشف و درمان سرچشمه‌های بنیادین فشار. وی روشن می‌کند که خاموش ساختن هشدارهای تن با ابزارهای شیمیایی، بدون شناخت ریشه‌های درونی و بیرونی تعارض، سبب دگرگونی تنش‌های گذرا به امراض حاد روان‌تنی نظیر سردردهای فرساینده، دردهای عضلانی، بیماری‌های قلبی و نارسایی‌های سیستم ایمنی خواهد شد؛ حتی اگر برخی عوامل تنش‌زا همچون سوگ، بیماری عزیزان یا بحران‌های شغلی خارج از کنترل ما باشند، فهم سازوکار اثرگذاری آن‌ها توان روحی لازم را برای مهار فشارهای جانبی به انسان می‌بخشد.
کتاب با گسست از توصیه‌های انتزاعی، نقش شخصیت، تحمیل وظایف ناخوشایند بر خویشتن و وجود احساسات متضاد درونی را در پیدایش تنش آشکار می‌سازد و راهکارهایی ملموس برای بازسازی روان پیش می‌نهد. سلهاب مفهوم بازپروری و توجه مشفقانه به کودک درون را مطرح می‌نماید؛ کودکی که به سبب احساس نادیده‌گرفته‌شدن یا نداشتن مقبولیت کافی، هیجانات واپس‌رانده خود را در بزنگاه‌های دشوار بزرگسالی در قامت خشمی مهارناپذیر هویدا می‌سازد. از همین رو، خود‌مراقبتی اصیل، از خواب به‌موقع و تغذیه سالم تا تمرین‌های ذهن‌آگاهی و گفت‌وگوی محبت‌آمیز با خویشتن، پایه‌ای استوار برای ترمیم این پیوند گسسته فراهم می‌آورد. مولف با ذکر تجربیات ملموس خویش از جمله مواجهه با خشم در هنگام رانندگی و رهایی از وسواس کامل‌گرایی به مدد شوخ‌طبعی و پذیرش سرشت آدمی، تصویری واقعی از آرامش به دست می‌دهد؛ او یادآور می‌شود که تجربه خشم امری انسانی و طبیعی است، اما هدایت انرژی آن به سوی گره‌گشایی از چالش‌ها به جای تعرض به انسان‌ها، نشانه بلوغ روانی است. به تعبیر کتاب، در مناسبات انسانی باید کلام را اعتلا بخشید نه فریاد را، زیرا رویش شکوفه‌ها حاصل بارش ملایم باران است نه تازیانه رعدوبرق.
این اثر در ده بخش هماهنگ، مراحل آرام‌سازی ذهن با مراقبه، دست کشیدن از قضاوت‌های ویرانگر، تقویت بخشش و درک معجزه‌گونگی زندگی را ترسیم می‌کند و ابزاری اثربخش در اختیار کارفرمایان قرار می‌دهد تا محیط‌های شغلی را از فضاهای پرتنش به زیست‌بومی بالنده و سرشار از بهره‌وری تبدیل نمایند. اثر سلهاب نشان می‌دهد که همدلی با خود، تاب‌آوری را در برابر ناملایمات افزون می‌سازد؛ کتابی بیدارکننده که انسان را از تسکین‌های فریبنده دور کرده و افقی روشن برای بازیابی تعادل پایدار می‌گشاید.