کتاب اندیشه های چه گوارا

کتاب «اندیشه‌های چه‌گوارا: فلسفه، اقتصاد، رزم انقلابی» نوشته‌ی میشل لووی، از طرفی یک زندگینامه‌ و روایتی تاریخی از چه‌گوارا است و از طرف دیگر شرح و تفسیری از اندیشه‌های مارکسیستی وی. نویسنده با بهره‌گیری از نوشته‌ها، سخنرانی‌ها و عملکرد عملی چه‌گوارا، اندیشه‌های وی را در سه قلمرو «فلسفه»، «اقتصاد» و «رزم انقلابی» دسته‌بندی و تحلیل می‌کند. او در این مسیر، چه‌گوارا را به‌عنوان یک اومانیست انقلابی معرفی می‌کند که تمام مسائل سیاسی را از منظر انترناسیونالیستی می‌نگریست و جنبش‌های رهایی‌بخش آمریکای لاتین را بخشی از یک فرایند جهانی رهایی می‌دانست. در بخش فلسفی، کتاب به عمق نگاه چه‌گوارا به انسان، مفهوم «انسان جدید» و ارزش‌های اخلاقی کمونیستی می‌پردازد. با این حال، شاید بدیع‌ترین و مهم‌ترین بخش کتاب، واکاوی اندیشه‌های اقتصادی چه‌گوارا و جست‌وجوی او برای یافتن الگویی بدیل برای سوسیالیسم باشد. چه‌گوارا از سوسیالیسم واقعا موجود در بلوک شرق و الگوی استالینیستی فاصله گرفت. او تأکید ویژه‌ای بر تناقض میان برنامه‌ریزی سوسیالیستی و قانون ارزش در اقتصاد کوبا داشت و با ردّ تقلید کورکورانه از شوروی، در پی خلق قهرمانانه‌ی چیزی نو بود. این نگاه انتقادی به دیوان‌سالاری سوسیالیستی و تلاش برای پیوند سوسیالیسم با انگیزه‌های اخلاقی (و نه صرفا مشوق‌های مادی)، هسته‌ی اصلی تمایزات فکری چه‌گوارا را از لحاظ اقتصادی شکل می‌دهند. کتاب سپس به نظریه‌ی جنگ چریکی می‌پردازد. نویسنده با تکیه بر تجربه‌ی زیسته چه‌گوارا در کوبا، کنگو و بولیوی، نظریه‌ی رزم انقلابی او را تبیین می‌کند. این بخش نشان می‌دهد که نبرد مسلحانه برای چه‌گوارا تنها یک تاکتیک نظامی نبود، بل یک ضرورت سیاسی-اجتماعی برآمده از تحلیل مشخص وی از شرایط آمریکای لاتین و راهی برای شعله‌ور ساختن آگاهی انقلابی در توده‌ها به شمار می‌رفت. او بر نقش تعیین‌کننده‌ی عامل انسانی و اراده‌ی معطوف به تغییر در انقلاب تأکید می‌ورزید و هرگونه جبرگرایی اقتصادی را رد می‌کرد. در مجموع، کتاب حاضر روایتی مستند، منسجم و آکادمیک از گستره‌ی تفکر چه‌گوارا ارائه می‌دهد که خواننده را فراتر از زندگینامه و کنش‌های تاریخی وی، با مبانی اندیشه‌های او آشنا می‌سازد.