کتاب من و پول

کتاب«من و پول» اثر سعید دولتوف، داستان دهمین پسر از خانواده‌ای پرجمعیت است که در یک‌سالگی پدرش را از دست داد و هشت‌ساله بود که خانه را ترک کرد تا پیش استادش زندگی و کار یاد بگیرد. در این کتاب حرف از تجربه‌ای است که بارها در آتش شکست سوخته و دوباره از نو ساخته شده. کتاب دارای دو جلد است؛ جدا اما مکمل. جلد اول «روانشناسی ثروت» نام دارد و سراغ ذهنیت و باورهای بنیادین می‌رود. دولتوف باوری را نشانه می‌گیرد که خیلی از ما ناخودآگاه با آن زندگی می‌کنیم: «اگر پول داشتم، موفق می‌شدم.» او از تجربه‌ی کارآفرینان بزرگ می‌گوید که اغلب بدون سرمایه و فقط با یک ایده و اراده از صفر شروع کردند. دولتوف از خواننده می‌خواهد یک قلم و کاغذ بردارد و بنویسد: «اگر به اندازه‌ای پول داشتم که هیچ محدودیت مالی نداشتم، چه آرزوهایی داشتم؟» شاگردانش معمولا یک یا دو صفحه می‌نوشتند. خودش وقتی این تمرین را انجام داد، دوازده صفحه را پر کرد. اما استادش نگاهی به برگه‌ها انداخت و گفت: «هنوز رویا نداری.» این جمله عمیق‌ترین لایه کتاب را نشان می‌دهد: ما حتی نمی‌دانیم چقدر محدود فکر می‌کنیم، و چقدر آرزوهایمان همان کمبودهای امروزمان هستند، نه رویاهای حقیقی‌مان. پنج سال بعد، دولتوف به این نتیجه رسید که تغییر ذهنیت به تنهایی کافی نیست. شاگردانش مدام می‌پرسیدند: «حالا که طرز فکرم عوض شده، چطور شروع کنم؟» او در جلد دوم یعنی «مانند یک ثروتمند بندیش» به این پرسش پاسخ می‌دهد. او از ناگفته‌های راه‌اندازی کسب‌وکار می‌گوید: چطور شریک انتخاب کنیم، چطور جریان نقدینگی را مدیریت کنیم، چطور ریسک را کم کنیم و چطور در بحران‌های اقتصادی سرپا بمانیم. همه‌ی این توصیه‌ها از شکست‌های شخصی خودش بیرون آمده؛ از شراکت‌های اشتباه و مسیرهای نرفته‌ای که قیمتشان را تمام و کمال پرداخته است. دولتوف صادقانه می‌گوید: حتی بعد از خواندن این کتاب هم ممکن است پولدار نشوی. اما اگر دانسته‌هایت را به کار نبندی، حسرتش تا همیشه با تو می‌ماند. او از آن معدود نویسندگانی است که در عین باور به توانایی انسان، هیچ وعده‌ی توخالی نمی‌دهد. همین صداقت، کتابش را میان هزاران جلد کتاب موفقیت، یگانه و ماندگار کرده است.