کتاب احتمالات / برزمینمیزندش
نویسنده:
علی شمس
معرفی کتاب احتمالات / برزمینمیزندش
نمایشنامههایی که سیر خطی ندارند، چگونه روایت میشوند؟ آیا جذابیت دارند؟
برای پاسخ به این پرسشها، کتاب «احتمالات / بر زمین میزندش» شاید یک نمونهی مناسب باشد.
این کتاب که مجموعهای مشتمل بر دو نمایشنامه از «علی شمس»، نویسندهی جوان و نوگرای ایرانی است، آثاری را به مخاطب معرفی میکند که اگرچه از نظر ساختار و فرم روایی جدید است اما دربردارندهی «آن داستانی» و لحظات دریافت معنا در اثر است. از این منظر، مطالعه و اجرای این آثار برای بیننده تجربهای منحصربهفرد خواهد بود.
نمایشنامهی «احتمالات» اولین اثری است که در کتاب آورده شده و نویسنده از همان ابتدای کار تفاوتهای این اثر را با دیگر آثار نمایشی به مخاطب گوشزد میکند. معرفی شخصیتها، دستور صحنه و حتی درآمد و پیشدرآمد در این اثر، هیچیک خارج از بافتار داستانی قرار ندارند و برای فهم کامل، مخاطب ناگزیر است حتی در پیشدرآمد، به دنبال سرنخهای کشف داستان باشد. این وضعیت، که شاید یکی از مهمترین وجوه فرمی این نمایشنامه است، باعث میشود مخاطب -خواننده یا بیننده - از وضعیت منفعل خارج شود و سهمی از روایت را بر عهده گیرد. نمایشنامهی احتمالات، مجموعهای از دوازده اپیزود (احتمال) است که بر صحنهای معلق در فضا خلق میشوند. وضعیت مکانیکی خاص میزانسن در این اثر، کمک زیادی به درک مفهوم بنیادین نمایشنامه میکند. نویسنده در این دوازده احتمال، بخشهای مختلف و گاها ملتهب تاریخ ایران را ترسیم میکند و مخاطب را با این سوال روبهرو میکند که اگر چنین بود، چه میشد؟
نمایشنامهی دوم این کتاب «بر زمین میزندش» است که نام آن برای مخاطب ایرانی یادآور اشعار خیام است:
«این کوزهگر دهر چنین جام لطیف / میسازد و باز بر زمین میزندش».
علی شمس در این اثر، نهتنها تاریخ ایران، بلکه تاریخ جهان و خلقت را مرور میکند و با خلق وضعیتی استعاری، مروری از فلسفهی آفرینش ارائه میدهد. عناصری که در صحنه قرار گرفتهاند، گاوی که در حال کالبدشکافیشدن است، جنین گاو و پختهشدن آن، انسانی که وکیوم میشود و... صحنهای منزجرکننده و گروتسک را به تصویر میکشند که از نظر مفهومی هر یک استعارهای از جهان خلقت است. پدیدههای زایش و مرگ در این داستان به شکلی ترسناک تصویر شدهاند که بهنوعی یادآور وضعیت انسان معاصر در جهانی عاری از معنا و روح زندگی است؛ گویا انسان و مخلوقات بازیچهی خالقی لجوجاند که هرچه در خلقت وسواس دارد، در ستاندن جان هیچ ملاحظهای ندارد.
داستان نمایشنامهی «بر زمین میزندش» بر روی سازهای مکانیکی و دوار روایت میشود که استعارهای از چرخ دوار است و شخصیتهای نمادین با مرور اسطوره و تاریخ فضای سیاه ذهن انسان معاصر را به تصویر میکشند.
هر دو نمایشنامهی «احتمالات / بر زمین میزندش» بارها به اجرای صحنه آورده شدهاند و با استقبال مخاطبان روبهرو شدهاند.
برای پاسخ به این پرسشها، کتاب «احتمالات / بر زمین میزندش» شاید یک نمونهی مناسب باشد.
این کتاب که مجموعهای مشتمل بر دو نمایشنامه از «علی شمس»، نویسندهی جوان و نوگرای ایرانی است، آثاری را به مخاطب معرفی میکند که اگرچه از نظر ساختار و فرم روایی جدید است اما دربردارندهی «آن داستانی» و لحظات دریافت معنا در اثر است. از این منظر، مطالعه و اجرای این آثار برای بیننده تجربهای منحصربهفرد خواهد بود.
نمایشنامهی «احتمالات» اولین اثری است که در کتاب آورده شده و نویسنده از همان ابتدای کار تفاوتهای این اثر را با دیگر آثار نمایشی به مخاطب گوشزد میکند. معرفی شخصیتها، دستور صحنه و حتی درآمد و پیشدرآمد در این اثر، هیچیک خارج از بافتار داستانی قرار ندارند و برای فهم کامل، مخاطب ناگزیر است حتی در پیشدرآمد، به دنبال سرنخهای کشف داستان باشد. این وضعیت، که شاید یکی از مهمترین وجوه فرمی این نمایشنامه است، باعث میشود مخاطب -خواننده یا بیننده - از وضعیت منفعل خارج شود و سهمی از روایت را بر عهده گیرد. نمایشنامهی احتمالات، مجموعهای از دوازده اپیزود (احتمال) است که بر صحنهای معلق در فضا خلق میشوند. وضعیت مکانیکی خاص میزانسن در این اثر، کمک زیادی به درک مفهوم بنیادین نمایشنامه میکند. نویسنده در این دوازده احتمال، بخشهای مختلف و گاها ملتهب تاریخ ایران را ترسیم میکند و مخاطب را با این سوال روبهرو میکند که اگر چنین بود، چه میشد؟
نمایشنامهی دوم این کتاب «بر زمین میزندش» است که نام آن برای مخاطب ایرانی یادآور اشعار خیام است:
«این کوزهگر دهر چنین جام لطیف / میسازد و باز بر زمین میزندش».
علی شمس در این اثر، نهتنها تاریخ ایران، بلکه تاریخ جهان و خلقت را مرور میکند و با خلق وضعیتی استعاری، مروری از فلسفهی آفرینش ارائه میدهد. عناصری که در صحنه قرار گرفتهاند، گاوی که در حال کالبدشکافیشدن است، جنین گاو و پختهشدن آن، انسانی که وکیوم میشود و... صحنهای منزجرکننده و گروتسک را به تصویر میکشند که از نظر مفهومی هر یک استعارهای از جهان خلقت است. پدیدههای زایش و مرگ در این داستان به شکلی ترسناک تصویر شدهاند که بهنوعی یادآور وضعیت انسان معاصر در جهانی عاری از معنا و روح زندگی است؛ گویا انسان و مخلوقات بازیچهی خالقی لجوجاند که هرچه در خلقت وسواس دارد، در ستاندن جان هیچ ملاحظهای ندارد.
داستان نمایشنامهی «بر زمین میزندش» بر روی سازهای مکانیکی و دوار روایت میشود که استعارهای از چرخ دوار است و شخصیتهای نمادین با مرور اسطوره و تاریخ فضای سیاه ذهن انسان معاصر را به تصویر میکشند.
هر دو نمایشنامهی «احتمالات / بر زمین میزندش» بارها به اجرای صحنه آورده شدهاند و با استقبال مخاطبان روبهرو شدهاند.
درباره علی شمس
علی شمس (متولد سال 1364) نمایشنامهنویس و کارگردانی که در سالهای اخیر با اجرای نمایشهای «مخاطب خاص»، «قلعه انسانات»، «داستانهای میان رودان» و «شب دشنههای بلند» زبان و شیوه خاص خودش را بیان تئاتری به نمایش گذاشته این بار با نمایش «وقتی خروس غلط میخواند» در تماشاخانه ایرانشهر حصارهای زمان را در داستانی خودساخته به بازی گرفته است.
دسته بندی های کتاب احتمالات / برزمینمیزندش
کتاب های مرتبط با احتمالات / برزمینمیزندش
اولین نفری باشید که نظر خود را درباره "کتاب احتمالات / برزمینمیزندش" ثبت میکند