کتاب نصرتالدوله فیروز
نویسنده:
باقر عاقلی
معرفی کتاب نصرتالدوله فیروز
کتاب «نصرتالدوله فیروز: از رویای پادشاهی تا زندان رضاشاهی» به قلم باقر عاقلی، اثری مستند و پژوهشی است که در قالب یک زندگینامه سیاسی، برههای پرالتهاب از تاریخ معاصر ایران یعنی از اواخر دوره قاجار تا اواسط سلطنت پهلوی اول را روایت میکند. این کتاب، تنها سرگذشت یک فرد نیست، بلکه آینهای از دگرگونیهای ساختاری، زدوبندهای سیاسی و چرخشهای قدرت در یکی از حساسترین دورانهای تاریخ ایران است.
فیروز میرزا نصرتالدوله، فرزند عبدالحسین میرزا فرمانفرما و نوه دختری مظفرالدینشاه، در خانوادهای متولد شد که سیاست در خون آنها جریان داشت. کتاب به تحصیلات او در بیروت و تسلطش به زبان فرانسه اشاره میکند که موجب شد در سنین جوانی مورد توجه دربار قرار گیرد. او در ۲۰ سالگی به والیگری کرمان منصوب شد و خیلی زود در طوفان حوادث مشروطه و استبداد صغیر در کنار دایی خود، محمدعلیشاه درگیر بازیهای پیچیده سیاسی گردید. بخش عمدهای از کتاب به نقش پررنگ نصرتالدوله در رویدادهای کلیدی تاریخ معاصر اختصاص دارد. او به عنوان وزیر امور خارجه در کابینه وثوقالدوله، یکی از سه امضاکننده قرارداد جنجالی ۱۹۱۹ با بریتانیا بود. عاقلی در فصلهای مختلف کتاب، با استناد به اسناد و نامهنگاریها مانند نامههای لرد کرزن، به بررسی ابعاد این قرارداد، مسافرت احمدشاه به اروپا و تلاشهای نصرتالدوله در عرصه دیپلماسی میپردازد. با وقوع کودتای ۱۲۹۹، سرنوشت او دچار تلاطم شد و به زندان افتاد؛ اما پس از آزادی، با هوش و پراگماتیسم سیاسی خود، به سرعت به عرصه بازگشت. او به عنوان نماینده در دورههای چهارم، پنجم و ششم مجلس شورای ملی حضور یافت و با نزدیک شدن به سردار سپه رضاخان، نقش مهمی در تأسیس سلسله پهلوی ایفا کرد و به مقام وزارت عدلیه و سپس وزارت مالیه رسید.
نقطه عطف داستان نصرتالدوله، تقابل او با قدرتی است که خود در برکشیدن آن نقش داشت. کتاب به تفصیل به دوران وزارت مالیه او، درگیریاش با دکتر میلسپو مستشار آمریکایی و سرانجام مغضوب شدنش نزد رضاشاه میپردازد. فیروز که روزگاری در کنار کاخ باکینگهام رویای پادشاهی در سر میپروراند، پس از بازپسگیری پولی که بابت قرارداد ۱۹۱۹ گرفته بود، دستگیر، محاکمه و به سمنان تبعید شد. پایان این سیاستمدار باهوش و جاهطلب، مرگی دلخراش در سال ۱۳۱۶ در سن ۵۰ سالگی بود؛ جایی که مأموران شهربانی ابتدا به او سم خورانده و سپس خفهاش کردند. باقر عاقلی در این کتاب بر اساس اسناد تاریخی، مشروح مذاکرات مجلس، پروندههای دیوان عالی تمیز و خاطرات رجال آن عصر، رواتی دقیق از نصرتالدوله ارائه میدهد. فصلهای پایانی کتاب که به محاکمه عاملان قتل او پس از شهریور ۱۳۲۰ و قضاوتهای رجال تاریخی مانند سعید نفیسی و عباس اسکندری درباره او میپردازد، به خواننده کمک میکند تا بدون یکجانبهگرایی، عملکرد یکی از تأثیرگذارترین و پرحاشیهترین رجال سیاسی ایران را مورد بررسی قرار دهد.
فیروز میرزا نصرتالدوله، فرزند عبدالحسین میرزا فرمانفرما و نوه دختری مظفرالدینشاه، در خانوادهای متولد شد که سیاست در خون آنها جریان داشت. کتاب به تحصیلات او در بیروت و تسلطش به زبان فرانسه اشاره میکند که موجب شد در سنین جوانی مورد توجه دربار قرار گیرد. او در ۲۰ سالگی به والیگری کرمان منصوب شد و خیلی زود در طوفان حوادث مشروطه و استبداد صغیر در کنار دایی خود، محمدعلیشاه درگیر بازیهای پیچیده سیاسی گردید. بخش عمدهای از کتاب به نقش پررنگ نصرتالدوله در رویدادهای کلیدی تاریخ معاصر اختصاص دارد. او به عنوان وزیر امور خارجه در کابینه وثوقالدوله، یکی از سه امضاکننده قرارداد جنجالی ۱۹۱۹ با بریتانیا بود. عاقلی در فصلهای مختلف کتاب، با استناد به اسناد و نامهنگاریها مانند نامههای لرد کرزن، به بررسی ابعاد این قرارداد، مسافرت احمدشاه به اروپا و تلاشهای نصرتالدوله در عرصه دیپلماسی میپردازد. با وقوع کودتای ۱۲۹۹، سرنوشت او دچار تلاطم شد و به زندان افتاد؛ اما پس از آزادی، با هوش و پراگماتیسم سیاسی خود، به سرعت به عرصه بازگشت. او به عنوان نماینده در دورههای چهارم، پنجم و ششم مجلس شورای ملی حضور یافت و با نزدیک شدن به سردار سپه رضاخان، نقش مهمی در تأسیس سلسله پهلوی ایفا کرد و به مقام وزارت عدلیه و سپس وزارت مالیه رسید.
نقطه عطف داستان نصرتالدوله، تقابل او با قدرتی است که خود در برکشیدن آن نقش داشت. کتاب به تفصیل به دوران وزارت مالیه او، درگیریاش با دکتر میلسپو مستشار آمریکایی و سرانجام مغضوب شدنش نزد رضاشاه میپردازد. فیروز که روزگاری در کنار کاخ باکینگهام رویای پادشاهی در سر میپروراند، پس از بازپسگیری پولی که بابت قرارداد ۱۹۱۹ گرفته بود، دستگیر، محاکمه و به سمنان تبعید شد. پایان این سیاستمدار باهوش و جاهطلب، مرگی دلخراش در سال ۱۳۱۶ در سن ۵۰ سالگی بود؛ جایی که مأموران شهربانی ابتدا به او سم خورانده و سپس خفهاش کردند. باقر عاقلی در این کتاب بر اساس اسناد تاریخی، مشروح مذاکرات مجلس، پروندههای دیوان عالی تمیز و خاطرات رجال آن عصر، رواتی دقیق از نصرتالدوله ارائه میدهد. فصلهای پایانی کتاب که به محاکمه عاملان قتل او پس از شهریور ۱۳۲۰ و قضاوتهای رجال تاریخی مانند سعید نفیسی و عباس اسکندری درباره او میپردازد، به خواننده کمک میکند تا بدون یکجانبهگرایی، عملکرد یکی از تأثیرگذارترین و پرحاشیهترین رجال سیاسی ایران را مورد بررسی قرار دهد.
درباره باقر عاقلی
باقر عاقلی (فروردین ماه ۱۳۰۸ خورشیدی در قزوین- پنجشنبه ۲۲ فروردین ۱۳۹۲)، نویسنده، روزنامهنگار، پژوهشگر و مورخ ایرانی است. وی که دارای مدرک دکترای علوم سیاسی از دانشگاه تهران و دکترای تاریخ از دانشگاه میشیگان در ایالات متحده آمریکا میباشد، تألیف صدها مقاله و تألیف ۲۵ جلد کتاب در حوزههای تاریخی و سیاسی را در کارنامهٔ خود دارد. محمدابراهیم باستانی پاریزی که خود از بزرگترین مورخین ایرانی محسوب میشود، عاقلی را آگاهترین و مطلعترین مورخ معاصر در زمینهٔ شناخت رجال ایران در عصر قاجار و پهلوی دانستهاست. باقر عاقلی نویسنده و تاریخنگار تاریخ معاصر ایران پنجشنبه (۲۲ فروردینماه ۱۳۹۲) بر اثر ایست تنفسی و قلبی درگذشت و پیکرش جمعه (۲۳ فروردینماه) در قطعه نامداران بهشت زهرا به خاک سپرده شد.
دسته بندی های کتاب نصرتالدوله فیروز
کتاب های مرتبط با نصرتالدوله فیروز
اولین نفری باشید که نظر خود را درباره "کتاب نصرتالدوله فیروز" ثبت میکند