کتاب صلاح‌الدین

«صلاح‌الدین» نوشته‌ی جان داونپورت از مجموعه «رهبران دنیای باستان» است که به زندگی صلاح‌الدین یوسف بن ایوب می‌پردازد؛ یکی از چهره‌های مهم جنگ صلیبی سوم که رهبری نظامیان مسلمان در برابر دولت‌های صلیبی در شام را بر عهده داشت. قلمرو ایوبیان در اوج قدرت خود، مصر، سوریه، بین‌النهرین علیا، حجاز، یمن و نوبه را در برمی‌گرفت.
این کتاب مثل کتاب‌های دیگر این مجموعه مقدمه‌ای به قلم آرتور. ام. شلزینگر دارد که عنوان آن دیباچه‌ای بر رهبری است. او معتقد است که رهبری نیروی محرکه‌ای است که تمدن ما را به پیشرفت واداشته است. رهبری تعامل عمومی با تاریخ است. نفس رهبری، قابلیت افراد را برای حرکت، الهام‌بخشی و بسیج توده‌های مردم، چنان‌که بتوانند با هم در جهت تحقق یک هدف بکوشند، به اثبات می‌رساند. رهبری گاه به دنبال اهداف خوب است، و گاه بد، اما خواه هدف نیک باشد یا پلید، رهبران خوب آن مردان و زنانی‌اند که مهر شخصی خود را بر تاریخ به جا می‌گذارند؛ صلاح الدین ایوبی یکی از آن‌هاست. صلاح‌الدین بدون تردید یکی از بزرگترین جنگجویان تاریخ اسلام است. صلاح الدین بر خلاف جنگجویان صلیبی صاحب جوانمردی و کرامت بود و همین خصایل اخلاقی نام او را نه تنها در میان جنگجویان اسلامی، بلکه در میان ملل اسلامی هم ماندگار کرد.
صلاح‌الدین پیش از رسیدن به سلطنت، در دمشق و سپس مصر ملقب به الملک‌الناصر شد. صلاح‌الدین را از فرمانروایان بزرگ اسلامی در نیمه‌ی دوم قرن ششم هجری می‌دانند که قدرت و فتوحاتش سرزمین‌های مصر، شام، شمال عراق، یمن و حجاز را دربرمی‌گرفت. صلاح الدین تحت تعلیم عمویش شیرکوه، فرمانده نظامی برجسته، خدمت کرد و از طریق حمایت‌های او تجربیات ارزشمندی به دست آورد و درجات سلسله مراتب نظامی را طی کرد. با این حال، نقش محوری او در فتح مجدد مصر برای خلافت فاطمی در سال 1169 بود که او را به شهرت رساند. پس از مرگ شیرکوه، صلاح الدین فرماندهی ارتش را بر عهده گرفت و عملا خود را به عنوان حاکم واقعی مصر تحت حاکمیت اسمی خلافت عباسی تثبیت کرد. این آغازی بود برای به قدرت رسیدن صلاح‌الدین که نفوذ خود را در سراسر منطقه گسترش داد. او صلیبیان را در نبرد حطّین شکست داد و توانست اغلب سرزمین‌هایی را که صلیبیون بر آن مسلط شده بودند، بازپس بگیرد. این مسئله باعث آغاز جنگ صلیبی دیگری به فرماندهی پادشاهان فرانسه، انگلستان و آلمان گردید. او در سومین جنگ صلیبی با ریچارد شیردل، پادشاه انگلستان صلح کرد و نهایتا شش سال بعد در دمشق درگذشت و در مسجد جامع اموی دفن شد.
«صلاح‌الدین» کتابی جذاب و خواندنی برای علاقمندان به تاریخ است. آن‌ها در این کتاب علاوه بر شخصیت صلاح‌الدین با جنگ‌های صلیبی نیز آشنا می‌شوند که می‌تواند عبرت‌آموز باشد.