کتاب شهر کابوس‌ها

رمان «شهر کابوس‌ها» نوشته‌ی ربکا شیفر اثری در ژانر فانتزی نوجوانان و فانتزی شهری است که با تکیه بر ایده‌ای تیره و استعاری، جهانی را ترسیم می‌کند که در آن مرز میان خواب، ترس و واقعیت به‌طرزی خشونت‌بار فرو می‌ریزد. این رمان در کلان‌شهر خیالی «نیوهم» می‌گذرد؛ شهری فاسد، پرآشوب و سرشار از تهدید، که در آن کابوس‌ها صرفا تجربه‌هایی ذهنی نیستند، بلکه می‌توانند به تجسم‌های فیزیکی و مرگبار بدل شوند. در مرکز روایت، نس قرار دارد؛ دختری نوزده‌ساله که زندگی‌اش از کودکی با فاجعه‌ای شکل گرفته است. دگرگونی هولناک خواهرش به هیولایی آدم‌خوار-که به مرگ افراد بسیاری انجامید-نه‌تنها خانواده‌ی او را از هم پاشیده، بلکه نس را با ترسی پایدار و فلج‌کننده از خواب و رویا رها کرده است. در جهانی که خوابیدن می‌تواند به معنای ازدست‌دادن انسانیت باشد، بیدارماندن برای نس به استراتژی بقا بدل می‌شود. این وضعیت، او را به شخصیتی مضطرب، منزوی و محتاط تبدیل کرده که بیش از هر چیز می‌کوشد دیده نشود و از خطر دور بماند. رمان با قرار دادن نس در حاشیه‌ی جامعه، به‌تدریج او را وارد شبکه‌ای از قدرت، فساد و خشونت می‌کند. عضویت شکننده‌ی او در گروهی به نام «دوستان روح آرام»-که هم پناهگاه است و هم نهادی مشکوک-نشان می‌دهد که امنیت در نیوهم همواره موقتی و مشروط است. هنگامی که مأموریتی به‌ظاهر ساده به فاجعه‌ای مرگبار می‌انجامد و نس ناخواسته در کنار تنها بازمانده‌ی دیگر قرار می‌گیرد-پسری که خود به کابوسی زنده بدل شده-روایت وارد مرحله‌ای می‌شود که در آن گریز دیگر ممکن نیست. نس ناچار است در دل شهری دشمن‌خو، با نیروهای جنایت‌کار، فساد سیاسی و رازهای پنهان مواجه شود و هم‌زمان با ترس‌ها و زخم‌های روانی خود روبه‌رو گردد. در سطح مضمونی، «شهر کابوس‌ها» ترس را نه‌فقط به‌عنوان عنصری ژانری، بلکه به‌مثابه نیرویی شکل‌دهنده به هویت انسانی بررسی می‌کند. دگرگونی انسان‌ها به تجسم کابوس‌هایشان استعاره‌ای روشن از تروماست؛ تجربه‌هایی سرکوب‌شده که در شرایط بحرانی به شکلی مهارنشدنی سربرمی‌آورند. نس نمونه‌ی قهرمانی اکراه‌مند است: نه برگزیده، نه بی‌باک، بلکه انسانی شکننده که رشدش از دل اجبار و مواجهه حاصل می‌شود. همین ویژگی، مسیر تحول او را از نظر روان‌شناختی باورپذیر می‌سازد و روایت را از الگوهای ساده‌ی قهرمانانه فاصله می‌دهد. جهان‌سازی رمان با ترکیب عناصر فراطبیعی-مانند خون‌آشام‌ها و موجودات اسطوره‌ای-با واقع‌گرایی خشن شهری، فضایی خلق می‌کند که در آن تهدید هم بیرونی است و هم درونی. نیوهم شهری است که فساد سیاسی، جنایت سازمان‌یافته و ترس جمعی در آن به‌هم گره خورده‌اند و کابوس‌ها تنها نماد هیولاهای شخصی نیستند، بلکه بازتابی از بیماری ساختاری جامعه‌اند. این لایه‌ی اجتماعی، روایت را از سطح یک داستان وحشت‌محور فراتر می‌برد و به آن بعدی انتقادی می‌بخشد. از نظر روایی، رمان میان وحشت، فانتزی شهری و لحظاتی از طنز سیاه نوسان می‌کند؛ امری که برای برخی خوانندگان جذاب و برای برخی دیگر ناهماهنگ به نظر می‌رسد. تمرکز گاه‌وبی‌گاه بر فضا و جزئیات جهان، ریتم کنش را کند می‌کند، اما در عوض به تعمیق اتمسفر و حس ناامنی دائمی می‌انجامد. در جمع‌بندی، «شهر کابوس‌ها» رمانی خلاق و جسور در فانتزی نوجوانان است که با بهره‌گیری از ایده‌ای بدیع، به ترس، هویت و بقا می‌پردازد. این اثر، با قهرمانی آسیب‌پذیر و جهانی تیره، نشان می‌دهد که رویارویی با کابوس‌ها-چه فردی و چه جمعی-گریزناپذیر است و تنها از خلال مواجهه است که امکان تداوم و تاب‌آوری پدید می‌آید.