تاب تمحیص با پرسشهای بنیادین درباره چرایی رنجها، ابتلائات و سختیهای زندگی آغاز میشود و سنت الهی خالصسازی را بهعنوان یکی از سنتهای فراگیر الهی معرفی میکند. این سنت، هدف جداسازی حق از باطل، پالایش افراد و جوامع، و افزایش خلوص جبهه ایمان را دنبال میکند. نویسنده ابتدا به شکلگیری دوگانه حق و باطل در هستی و نقش انبیای الهی در هدایت بشر میپردازد، سپس مفهوم ابتلا و امتحان الهی را بهعنوان فرصتی برای بیداری، توبه و رشد معنوی تبیین میکند. رنجها نه نشانه قهر الهی، بلکه ابزار پالایش و ارتقا معرفی میشوند. در ادامه، سنت تمییز و غربال در سطح فردی و اجتماعی بررسی شده و نشان داده میشود چگونه ابتلائات، صفوف حق و باطل را جدا میکند. بخش پایانی کتاب به پیوند سنت تمحیص با مهدویت، دوران غیبت و آخرالزمان اختصاص دارد؛ غربالهای شدید آخرالزمانی مومنان واقعی را از مدعیان جدا کرده و جامعه را برای ظهور منجی آماده میسازد.