کتاب زور جنگ به زن‌ها نمی‌رسد

کتاب «زور جنگ به زن‌ها نمی‌رسد» اثری تأمل‌برانگیز به سردبیری معصومه امیرزاده و چاپ نشر مهرستان است که شامل 15روایت مستند و داستانی از نویسندگان زن درباره‌ی یک جنگ 12روزه است. این مجموعه با رویکردی پدیدارشناسانه و زندگی‌محور، مفهوم «پایداری» را از زاویه‌ای کاملا زنانه بازتعریف می‌کند. در این اثر، زنان صرفا قربانیان یا ناظران منفعل جنگ نیستند، بلکه کنشگرانی فعال و تولیدکننده‌ی حافظه‌ی تاریخی جنگ محسوب می‌شوند که با تدبیر، ازخودگذشتگی و حفظ روح حیات، در برابر ویرانی‌ها می‌ایستند. پیام محوری کتاب این است که نیروی مخرب و ویرانگر جنگ، هرگز یارای مقابله با قدرت زاینده و سازنده‌ی زنان را ندارد. نویسندگان در این اثر، جغرافیای جنگ را تغییر داده‌اند؛ در اینجا «خانه» و فضای خصوصی، در تقابل با فضای خشن نبرد بیرونی، به استعاره‌ای قدرتمند از مقاومت تبدیل می‌شود. روایت‌هایی چون «خانه‌بان»، «خانه‌ی اصلی» و «چیزهای کوچک» نشان می‌دهند که چگونه حفظ روزمرگی‌ها، خانه‌داری، و مراقبت از فرزندان، گیاهان و حیوانات، خود شکلی از مبارزه‌ی سرسختانه برای استمرار زندگی است.
نویسندگان، تجربه‌ی این درگیری 12روزه را به عنوان یک نقطه‌ی کانونی، به سایر رویدادهای بحرانی متصل کرده‌اند. از پیوند با حافظه‌ی جنگ 8ساله‌ی ایران و زلزله‌ی سرپل‌ذهاب تا ارجاع به پایداری زنان در سوریه، لبنان و غزه؛ این رویکرد نشان می‌دهد که تجربه‌ی زیسته‌ی زن خاورمیانه‌ای در مواجهه با بحران‌ها، الگویی تکرارشونده، سیال و فراتر از مرزهای جغرافیایی است. از منظر بررسی نقش‌های جنسیتی، کتاب عاملیت زنانه را در کانون توجه قرار می‌دهد. در بیشتر داستان‌ها، بار اصلی مدیریت بحران روان‌شناختی خانواده بر دوش زنان است، هرچند حضور مردان نیز در برخی داستان‌ها به عنوان عنصر پشتیبان به تصویر کشیده می‌شود. سبک نگارش اثر، نثری ساده، پرکشش و تأثیرگذار است که با تلفیق واقع‌گرایی مستند و زبان احساسی، فضایی زنده خلق می‌کند.
در نهایت، «زور جنگ به زن‌ها نمی‌رسد» جنگ را نه از زاویه‌ی نقشه‌های نظامی، بلکه از دل آشپزخانه‌ها، باغچه‌ها و سفرهای بین‌شهری روایت می‌کند. تنوع موقعیت‌ها در این 15روایت، روایت از زنانی ارائه می‌دهد که هم‌زمان با ترس، سوگ و خشم دست‌وپنجه نرم می‌کنند، اما تصمیم می‌گیرند بمانند، بسازند و زندگی را تداوم بخشند. خواندن این کتاب برای درک عمیق‌تر تأثیر جنگ بر حیات روزمره و شناخت قدرت خاموش اما سازنده‌ی زنان در دل بحران‌ها، بسیار سودمند است.