کتاب تکوین روان تاریخ

تاریخ مکتوب بشر همیشه پر از ثبت وقایع، جنگ‌ها و معاهدات سیاسی بوده است، اما کمتر پیش آمده که مورخان بپرسند چه انگیزه‌های روانی و ناخودآگاهی پشت تصمیمات رهبران بزرگ یا رفتارهای توده‌های مردم وجود داشته است؛ کتاب «تکوین روان‌تاریخ: ریشه‌ها، مناقشات و پیش‌گامان» نوشته‌ی دکتر پل ایچ الوویتس دقیقا به بررسی همین قلمرو میان‌رشته‌ای یعنی «روان‌تاریخ» پرداخته است. الوویتس که خودش از دهه‌ها پیش در این حوزه فعال بوده، به‌عنوان سردبیر مجله‌ی علمی روانکاو و یک روان‌درمانگر باسابقه، کتابی را تألیف کرده که اولین اثر اختصاصی درباره‌ی تاریخچه‌ی این رشته است. او در این اثر به‌عنوان یک ناظر درون‌سازمانی و محقق پیش‌گام، مسیر شکل‌گیری این دانش نوپا را که ترکیبی از روان‌کاوی، تاریخ، علوم سیاسی و جامعه‌شناسی است، پیش چشم خواننده می‌گذارد تا نشان دهد چگونه می‌توان با عینک روان‌شناسی به تحلیل نظام‌مند گذشته‌ی انسان پرداخت و فهمید چرا ابعاد روانی ملت‌ها و جوامع به اندازه‌ی داده‌های اقتصادی اهمیت دارند.
تمرکز اصلی کتاب روی کالبدشکافی زیرشاخه‌های اصلی روان‌تاریخ یعنی روان‌کاوی کاربردی، روان‌شناسی سیاسی و بیوگرافی‌های روانی است و نویسنده با روایتی صمیمی و در عین حال آکادمیک، ریشه‌های این حوزه را از تلاش‌های اولیه و مقالات زیگموند فروید درباره‌ی لئوناردو دا وینچی و کتاب توتم و تابو دنبال می‌کند. الوویتس برای تبیین این موضوع سفر شخصی خودش را به‌عنوان یک مدرس روان‌تاریخ روایت کرده و سپس به‌سراغ معرفی و بررسی تخصصی اندیشه‌های پیش‌گامان بزرگ این رشته از جمله اریک اریکسون، رابرت جی لیفتون، لوید دموز و وامیک وولکان می‌رود. او با واکاوی این مکاتب نشان می‌دهد چگونه بررسی شیوه‌های فرزندپروری در طول تاریخ، روان‌شناسی دوران کودکی و حتی عقده‌های ناخودآگاه روسای جمهور و رهبران سیاسی (مانند تحلیل‌های روانی از هیتلر یا روسو) می‌تواند کلید واقعی فهمیدن علت وقوع جنگ‌ها، ترس‌های جمعی و تصمیمات بزرگ جهانی باشد که در حالت عادی پشت تحلیل‌های صرفا مادی پنهان می‌مانند.
بخش مهمی از کتاب «تکوین روان‌تاریخ» به مناقشات، صراحت علمی و نقدهای سختی اختصاص دارد که مورخان سنتی در مواجهه با روان‌تاریخ مطرح کرده‌اند؛ جایی که منتقدان این رشته را به کاهش‌گرایی روان‌شناختی، فرارفتن از اسناد متقن تاریخی و اعمال نادرست مفاهیم فرویدی بر شخصیت‌های گذشته متهم می‌کنند. الوویتس به‌عنوان یک فرد درون این جریان، این چالش‌ها و چگالی مخالفت‌ها را پنهان نمی‌کند و تلاش می‌کند مرز میان حدس و گمان‌های بی‌پایه و تحلیل‌های علمی را مشخص کند. او با بررسی عمیق ساختار موسسات آموزشی، وضعیت کنونی این رشته در آمریکا و جهان و نقش انجمن‌های تخصصی، یک نقشه‌ی راه کامل برای فهم تکامل این دانش ارائه می‌دهد.