کتاب راه های قبولی در امتحان الهی

بدون تردید و بر اساس معارف دینی همۀ مومنین در سراسر زندگی خود در معرض امتحان الهی قرار می‌گیرند. اهمیت آزمایش‌های الهی در زندگی انسان تا به آن حد است که سعادت او مستلزم موفقیت در این آزمون است و شکست در آن موجب شقاوت او است. حضرت‌آیت‌الله‌العظمی‌حاج‌آقا مجتبی‌تهرانی(ره) همچون همه مباحث خود با استناد به مبانی علمی و به‌طور مبسوط آزمایش الهی را مورد بحث قرار داده‌اند. به جرئت می‌توان گفت مجموعۀ این مباحث به مثابۀ دفترچۀ راهنمای مواجهه با آزمون‌های الهی است. ایشان ابتدا در سالهای ۱۳۶۸ و ۱۳۶۹ در قالب ۵۷ جلسه به‌طور مفصّل موضوعاتی در این زمینه را تبیین کردند و سپس در سال ۱۳۷۸ در قالب ۱۳ جلسه نکات مهم، کلیدی و کاربردی بحث را خلاصه‌وار بیان فرمودند. این هفتاد جلسه تحت عنوان کلی «آزمایش الهی» در هفت مجلد با عناوین «ویژگی‌های آزمون الهی»، « بلا، شکر و صبر»، «فتنه»، «امتحان فردی و اجتماعی»، « راه قبولی در امتحان الهی»، «نقش طاعات و عبادات» و «راه سعادت بشری» به چاپ رسیده است.

در جلد پنجم از کتاب‌های فوق‌الذکر که شامل ده جلسه است به راهکارهای علمی و عملی قبولی در آزمون الهی می‌پردازند. در جنبه‌های علمی می‌توان به: توجه به هدف و مسیر کمال معنوی و چشیدن لذت معنوی، در نظر گرفتن جنبۀ تطهیری بلا، توجه به آثار نیک تحمل بلاها، مقایسه بین آورده‌ها و از دست داده ها، مقایسه بین لذت خالص و ناخالص، توجه به آثار معنوی صبر و آثار زشت جزع اشاره کرد که معظم له با مراجعه به آیات و روایات فراوان به آنها اشاره نموده‌اند. در جنبه‌های عملی می‌توان از کتمان مصیبت، نقش کلیدی دعا در مواجهه با بلاها و فتنه‌ها، صبر بر حرام نام برد که ایشان با نگاه عمیق آنها را مورد مداقه قرار داده‌اند.