کتاب مکان‌ های اجرا

کتاب «مکان‌های اجرا» نوشته‌ی ماروین کارلسون، اثری مصور است که رابطه‌ی میان مکان‌های مختلف اجرا و خود اجرای تئاتر را با غور در مباحث نظری و فنی تئاتر، معماری و مطالعات فرهنگی، بررسی می‌کند. در واقع، ایده‌ی کتاب این است که ساختمان تئاتر و موقعیتش در بافت شهر، صرفا ظرفی خنثی برای اجرا نیست، بلکه خودش نشانه‌ای است که نگرش‌ها و دغدغه‌های اجتماعی زمانه‌اش را به ظهور می‌رساند. کارلسون برای اثبات این ایده، مدل‌های نشانه‌شناسی معماری و شهری را وام می‌گیرد. به بیانی دیگر، کتاب دامنه‌ای بسیار وسیعی را طی می‌کند، از فضاهای اجرایی یونان و روم باستان و فضاهای نمایشی قرون وسطی، سپس تئاترهای درباری رنسانس، مثل تئاترو اولیمپیکو و تئاتر سابیونتا، و سپس به تئاترهای شاهانه دوران باروک می‌رسد، پیش از آن‌که وارد قرن هجدهم و نوزدهم شود که شامل اپرای پاریس، کمدی فرانسز و همچنین تفاوت میان تئاترهای عمومی-تجاری و تئاترهای خصوصی-درباری است. بخش پایانی کتاب نیز به نمونه‌های قرن بیستمی مثل لینکن سنتر، تئاتر ملی بریتانیا و اولد ویک می‌پردازد. آنچه نویسنده در سراسر این مسیر تاریخی دنبال می‌کند، خوانش عناصر مشخص معماری به ‌عنوان نشانه است: نمای بیرونی ساختمان، فضای لابی و سرسرا به ‌عنوان فضایی گذار و اجتماعی پیش از ورود به سالن اصلی، سلسله‌مراتب نشستن در سالن (از جمله جایگاه سلطنتی) و نمادپردازی قاب پروسنیوم. او همچنین رابطه ساختمان تئاتر با خیابان، میدان و محله اطرافش را بررسی می‌کند برای مثال این‌ پرسش بررسی می‌شود که چگونه یک تئاتر می‌تواند با موقعیت مکانی‌اش، ادعای اعتبار فرهنگی یا سیاسی کند. به طور کلی، این کتاب در محافل دانشگاهی بسیار مورد استقبال گرفته است. دلیل این استقابل بیش از همه خلأیی بوده است که در مطالعات تئاتر وجود داشته است: رابطه‌ی میان مکان‌های اجرا و خود اجرا. همچنین کتاب زبانی روشن دارد و مسیری منسجم را پی‌ می‌گیرد و ابعاد مختلفی مانند وجوه سیاسی، شهرسازی، معماری، اجتماعی و فرهنگی را، در طول تاریخ نمایش، مورد بررسی و بحث قرار می‌دهد.