کتاب منطق زندگی

کتاب «منطق زندگی: بازخوانی هایدگر از مفهوم لوگوس در ارسطو» نوشته‌ی شارلوتا وایگل، استاد دانشگاه سودرترن سوئد و مترجم آثار ارسطو (فیزیک و اخلاق نیکوماخوس) به زبان سوئدی، می‌باشد. این کتاب در اصل رساله‌ی دکتری او بود که در سال 2002 منتشر شد. عنوان فرعی کتاب، «بازخوانی هایدگر از مفهوم لوگوس در ارسطو» به روشنی موضوع محوری این اثر را باز می‌نماید: بررسی نحوه‌ی خوانش و بازتفسیر هایدگر از یکی از دشوارترین و البته پرابهام‌ترین مفاهیم فلسفه‌ی ارسطویی، یعنی لوگوس. نقطه‌ی عزیمت کتاب این ایده است که هایدگر، در جست‌وجوی آغازی تازه برای فلسفه، ناگزیر از رویارویی با میراث ارسطو بود؛ میراثی که هایدگر آن را خاستگاه فلسفه می‌دانست و معتقد بود فلسفه نمی‌تواند بدون رویارویی صریح با آن، از سرشت ساده‌انگارانه‌ی خودآگاهی‌اش نسبت به بنیادهایش رها شود. نویسنده نشان می‌دهد چگونه هایدگر مفهوم لوگوس را، که در سنت ارسطویی معمولا به «گفتار» یا «قضیه» ترجمه می‌شود، در پیوند مستقیم با مفهوم کینسیس یا حرکت/تغییر بازخوانی می‌کند؛ به این معنا که هایدگر لوگوس را نوعی کینسیس تلقی می‌کند، نه صرفا ابزاری برای بیان گزاره‌های صادق یا کاذب. از دیگر مباحث مهم کتاب، بررسی این ایده است که چرا خود ارسطو نتوانست چنین بینشی را تا اتنها دنبال کند. بنابر تحلیل نویسنده، ارسطو در نهایت، هستی را به کینسیس بلکه انتلخیا (فعلیت کامل و بی‌تغییر) می‌داند، فعلیتی که نه به لوگوس بلکه به نوس تعلق دارد. این تنش میان لوگوس به‌مثابه‌ی حرکت و انتلخیا به‌مثابه‌ی سکون کامل، به باور نویسنده، یکی از گره‌های اصلی است که هایدگر در بازخوانی‌اش از ارسطو با آن دست‌وپنجه نرم می‌کند. این خوانش، که هایدگر آن را عمدتا در درس‌گفتارهای دوره‌ی استادی‌اش در ماربورگ در دهه‌ی ۱۹۲۰ پروراند، پیش‌تر برای بسیاری از خوانندگان هایدگر کمتر شناخته‌شده بود، چرا که این درس‌گفتارها دیرتر از آثار منتشرشده‌ی اصلی او در دسترس عموم قرار گرفتند. کتاب همچنین مفاهیم کلیدی دیگری از سنت ارسطویی-هایدگری را در بستر همین بحث بررسی می‌کند؛ از جمله تمایز میان تئوریا (نظر) و پراکسیس (عمل)، مفهوم سونتسیس و دیایرسیس (ترکیب و تفکیک در ساختار گزاره)، و مفهوم روزمرگی که در فلسفه‌ی متأخرتر هایدگر، به‌ویژه در «هستی و زمان»، جایگاهی محوری می‌یابد. این کتاب، که حاصل پژوهشی موشکافانه در تقاطع فلسفه‌ی باستان و پدیدارشناسی قرن بیستمی است، به پژوهشگران و دانشجویان تحصیلات تکمیلی و دانشجویان کارشناسی که درس‌های یونان و پدیدارشناسی را گذرانده‌اند و علاقه‌مندانی که آشنایی ابتدایی با این مفاهیم را دارند، پیشنهاد می‌شود.