بنیان نوشتار پیش رو برپایهی رمزگشایی از گفتمان سکوت و نشانه شناسی داده های اسطورهای نهاده شده است تا با رمزگشایی از پنداشت های باستانی شکاف های گویای تاریخ را به گفتمان درآورد. و پاره ی مهمی از ناگفته های تاریخ را بازگو کند. از همین رو با در کنار هم قراردادن گفته های متن- که در این پژوهش آن ها را داده های تاریخی مینامیم- از نا گفته های متن رمز گشایی کرده تا به پنداشتهای تاریخی با تحلیل محتوای اسطورهها، باورهای اساطیری، افسانه ها، سنگ نگاره ها، استودانها، سفرنامه، نام جای ها و … دست یابیم، تا آنچه که در سایه ی زبان به دخمه ی فراموشی رانده شده به گفتمان دعوت کنیم. واقعیت گریز ناپذیر این است که در باستان شناسی شناختی برای رهیافت به لایه های سکوت تاریخ که در آن به اصطلاح تاریخی سده ها یا هزاره های گمشدهی تاریخی نیز ی گویند ناگزیر میبایست پاره ی بزرگی از حقیقت تاریخ را از دل اسطوره ها بیرون کشید.