کتاب «جهان چگونه ثروتمند شد؟» با زیرعنوان «بنیانهای ثروت، رفاه و توسعه در جهان مدرن» به قلم نویسندگان مارک کویوما و جرد روبین، به توضیح و تبیین ثروتمندی انسان امروزی در دو سدهی اخیر میپردازد. به بیان دیگر، نویسندگان میکوشند توضیح دهند که چرا و چگونه بخش عمدهی ثروت انسان تنها در همین دویست سال گذشته پدید آمده و البته این پرسش که چرا این ثروت به طور برابر میان جوامع توزیع نشده است. رویکرد نویسندگان ارائهی یک پاسخ یقینی نیست. آنها نظریههای رقیب دربارهی خاستگاه رشد اقتصادی مدرن را با یکدیگر مقایسه کرده و نقاط ضعف و قوت هر یک را میسنجند. کتاب در یازده فصل ساختاربندی شده است. پس از فصل نخست که حکم مقدمه را دارد و مباحث پایهای و تعاریف را ارائه میکند، پنج فصل بعدی کتاب هرکدام به یک تبیین کلان از رشد ثروت اختصاص یافته است. فصل دوم به نقش موقعیت جغرافیایی کشورها در رشد ثروت میپردازد و فصول سوم تا ششم به ترتیب به نقش نهادها (مانند نهادهای سیاسی و نظام حقوقی)، عوامل فرهنگی، مباحث جمعیتشناختی (مانند تغییر الگوی ازدواج و زاد و ولد) و تأثیرات استعمار و استثمار اختصاص یافتهاند. فصول هفتم و هشتم میکوشند به این پرسش پاسخ دهند که چرا اول از همه اروپای غربی و بریتانیا ثرومتند شد. برای مثال، بنابر تحلیل نویسندگان مجموعهای از پیششرطها لازم بود تا بریتانیا زودتر از دیگر کشورها صنعتی و در نتیجه ثروتمند شود. برخی از این پیشفرضها عبارت بودند از حکمرانی محدود، بازار داخلی بزرگ، دسترسی به اقتصادهای آتلانتیک، مجموعهای از ارزشهای فرهنگی که سختکوشی و ریسکپذیری را میستودند و نیروی کار ماهر در صنایع مکانیکی. در میان کشورهای مختلف، تنها بریتانیا بود که همزمان همهی این شرایطها را داشت. در نهایت، فصلهای پایانی به گسترش نابرابر صنعتیشدن در جهان میپردازند: چرا برخی کشورهای اروپایی، آمریکا و ژاپن در قرن نوزدهم به بریتانیا رسیدند، و چرا برخی مناطق دیگر تا اواخر قرن بیستم یا حتی امروز هنوز به این جایگاه نرسیدهاند.
درباره مارک کویاما
مارک کویاما دانشیار اقتصاد در دانشگاه جورج میسون، ویرجینیا و محقق ارشد در مرکز مرکاتوس است. او در سالهای ۲۰۱۷-۲۰۱۸ عضو ملی موسسه هوور دانشگاه استنفورد بود.