کتاب مذاکرات مجلس اول

کتاب مذاکرات مجلس اول ، متن ویرایش شده‌ی مذاکرات نخستین مجلس نظام مشروطه در ایران طی سال‌های 1324 است. در آغاز کتاب از وضعیت سیاسی و اجتماعی ایران و جریان حاکمیت قانون سخن رفته است. گفتنی است: “در مجلس اول حزب سیاسی…. وجود نداشت. البته تندروان و محافظین بودند که عقاید بعضی از تندروان شباهت به سوسیالیسم داشت. راست و چپ افراطی در قیاس با سایر گروه‌ها اندک بودند. به رغم آن که حزب سیاسی وجود نداشت، اما شماری وابسته به جمعیت سیاسی بودند و چندتایی عضو فرقه‌ی اجتماعیون عامیون، چپ‌گرایان که تا پایان نابه هنگام مجلس ندای شاه دوستی سر می‌دادند هرگز جرات طرح عقاید افراطی خود را در مجلس نیافتند، هر چند دفاع نا به جای آن‌ها از عاملان سوء قصد به جان اتابک و شاه، برای فرآیند توسعه‌ی سیاسی ایران فاجعه‌بار شد…. نمایندگان مجلس ملی، از آغاز تا به انجام، هرگز از دایره‌ی بحث و گفت‌گوی دوستانه پا فراتر ننهادند و درگیری و ستیزی بین آنان رخ نداد”.