طنطاوی جوهری (۱۸۶۲–۱۹۴۰) یک عالم، مفسر و متفکر مصری بود که بیشتر به خاطر تفسیر علمی قرآن و دیدگاههای اصلاحطلبانهاش شناخته میشود. او را با عنوان «حکیم الإسلام» نیز میشناختند.او در روستایی در استان شرقیه مصر به دنیا آمد و در الازهر تحصیل کرد. سپس وارد دارالعلوم شد و در آنجا با علوم جدیدی مانند فیزیک و نجوم آشنا شد که مسیر فکری او را تغییر داد.
طنطاوی جوهری شخصیتی چندوجهی داشت:
· مبارز ملی: او به شدت ضداستعمار بود و با حزب ملی و مصطفی کامل ارتباط داشت. به همین دلیل خانهاش در جریان انقلاب ۱۹۱۹ توسط پلیس انگلیس تفتیش شد.
· مصلح علمی: دغدغه اصلی او عقبماندگی مسلمانان بود. او معتقد بود قرآن بیش از ۷۵۰ آیه درباره علوم طبیعی دارد (در مقابل حدود ۱۵۰ آیه فقهی) و مسلمانان باید برای جبران عقبماندگی به علوم جدید روی آورند.
· فعال صلح: او به دلیل تلاشهایش برای صلح جهانی، دو بار در سال ۱۹۳۹ نامزد جایزه صلح نوبل شد.
مهمترین اثر او «الجواهر فی تفسیر القرآن الکریم» در ۲۶ جلد است که حدود ۱۶ سال (۱۹۲۲ تا ۱۹۳۵) وقت او را گرفت. این تفسیر تلاشی بود برای تطبیق آیات قرآن با اکتشافات علمی مدرن و تشویق جوانان مسلمان به یادگیری علوم تجربی.تأثیر او فراتر از مصر رفت. گفته شده که در پی استقلال اندونزی، دانشگاهی به نام «جامعه طنطاویه» تأسیس شد که نشاندهنده نفوذ فکری او در جهان اسلام است.