سومین علم در نظام فقاهت علم اصول لغت است. در این درس با تعریف علم اصول لغت آشنا میشویم.
علم لغت علمی است که معنای کلمات را به ما آموزش میدهد. مهمترین قدم در شناخت زبان عربی ، شناخت معنای کلمات آن است. بنابراین در میان علوم ادبی علم لغت دارای نقش مهمی است.
معنی کلمات گاه ساده است و نیاز به اجتهاد ندارد مانند کلمه الماء به معنای آب، لکن بیشتر اوقات این معانی ساده نیستند و نیاز به تخصص و اجتهاد دارند، به ویژه آنکه زبان قرآن و روایات نیز عربی است و معانی کلمات نقش تعیینکننده در بیان احکام شرعی دارد. به عنوان مثال لفظ صعید در باب تیمم وارد گردیده اما ایا به معنای خاک است یا زمین، اختلافی است و بر اساس آن حکم تیمم نیز تغییر می نماید.
بنابراین نیازمند اصول کلی هستیم که بر اساس آن معانی کلمات به طور صحیح استخراج شود.
علم اصول لغت، بیانگر این اصول کلی است و با فراگیری آن، قادر به استخراج معانی صحیح کلمات به طور تخصصی و اجتهادی خواهیم بود.
مصطفی جمالی ؛ متولد 1363 دانشیار الهیات، حوزه علمیه قم است.