کتاب 101 چیزی که در مدرسه فیلم آموختم

کتاب «101 چیزی که در مدرسه فیلم آموختم» نوشته‌ی نیل لاندو، فیلمنامه‌نویس و تهیه‌کننده‌ای است که با آثاری چون «به مامان نگو پرستار بچه مرده» و «ملرو پلیس»، شهرت دارد. وی همچنین سال‌ها در دانشگاه‌های مختلف از جمله یوسی‌ال‌ای تدریس کرده است. اثر حاضر وی دقیقا منطبق با عنوان کتاب است. در این کتاب 101 نکته درباره‌ی فیلم‌سازی، هر کدام در یک صفحه، ذکر شده است. در صفحه‌ی مقابل هر نکته، یک تصویر مرتبط با آن نکته قرار گرفته است. این فرمت فشرده باعث می‌شود کتاب سریع خوانده شود، اما محتوایش سطحی نیست و نباید کم‌حجمی صفحات و حضور تصاوثر را، به عنوان سطحی بودن کتاب در نظر بگیریم. محتوای کتاب را می‌توان در چند محور اصلی دسته‌بندی کرد. بخش قابل‌توجهی به ساختار روایت اختصاص دارد. برای نمونه، درس چهاردهم، ساختار سه‌پرده‌ای کلاسیک را به‌سادگی توضیح می‌دهد، پرده یک مسئله را برقرار می‌کند، پرده دو آن را پیچیده‌تر می‌کند، پرده سه حلش می‌کند. نویسنده همچنین تفاوت میان پیرنگ (plot)، داستان (story) و درون‌مایه (theme) را توضیح می‌دهد و به این می‌پردازد که چرا خیلی از فیلم‌ها در پرده دوم کند و کسل‌کننده می‌شوند و چه باید کرد. بخش دیگری از نکات به دیالوگ‌نویسی و شخصیت‌پردازی اختصاص یافته است. برای مثال، نکته چهلم صراحتا می‌گوید دیالوگ، گفتار واقعی نیست، یعنی باید فشرده‌تر، هدفمندتر و دراماتیک‌تر از نحوه صحبت‌کردن واقعی آدم‌ها باشد. یا اینکه نکته هشتادم، به این ایده می‌پردازد که شخصیت داستان نباید بتواند به‌راحتی به زندگی پیش از شروع ماجرا بازگردد، وگرنه انگیزه‌ی بیننده برای پیگیری داستان از بین می‌رود. افزون بر فیلمنامه‌نویسی، کتاب به جنبه‌های عملی‌تر فیلمسازی هم می‌پردازد: نحوه ترکیب‌بندی بصری قاب برای روایت بهتر داستان، تفاوت زاویه‌های دوربین، و حتی مدیریت مالی، زمان‌بندی و الزامات لجستیکی تولید. به طور کلی، بیشتر نکات این کتاب درباره اصل روایت‌پردازی ارزشمند است، چیزی که به همان اندازه برای رمان‌نویس یا نمایشنامه‌نویس هم کاربرد دارد، نه فقط فیلمنامه‌نویس. همین ویژگی، همراه با ساختار فشرده و قابل‌مرور، کتاب را هم برای دانشجوی سینما و هم برای هر نویسنده‌ای که به‌دنبال یادآوری سریع اصول اساسی روایت است، مناسب و کاربردی کرده است.