کتاب قصه های تصویری از تذکره الاولیا 6

«شتری بر بام، ابراهیم ادهم» جلد ششم از مجموعه‌ی «قصه‌های تصویری از تذکره‌ی‌الاولیا» است. این مجموعه با زبانی ساده و روان و متناسب با درک کودکان نوشته شده است. تصاویر زیبا در کنار متن‌های ساده درک فضای عرفانی و دینی کتاب را برای کودکان ملموس کرده است. مژگان شیخی در این مجموعه کوشیده است برخی از شخصیت‌های عرفانی را که ذکر آن‌ها در کتاب تذکره‌ی‌الاولیا اثر عطار آمده با زبانی ساده به کودکان معرفی کند. عطار «تذکره‌ی‌الاولیاء» را در 72 باب نوشته و در هر باب به زندگی، حالات، اندیشه‌ها و سخنان یکی از عارفان و مشایخ تصوف پرداخته است. این کتاب تنها اثر منثور شاعر و عارف بزرگ قرن ششم و مجموعه‌ای از سرگذشت‌ها، کرامت‌ها، اندیشه‌ها و سخنان عارفان بزرگ و اولیا برگزیده الهی است.
در این جلد از مجموعه‌ی «قصه‌های تصویری از تذکره‌ی‌الاولیا» بخشی از زندگی ابراهیم ادهم، عارف و زاهد معروف سده‌ی دوم روایت شده است. در تذکره‌ها پدر ابراهیم ادهم را از ملوک خراسان ذکر کرده‌اند و درباره‌ی چگونگی پیوستن او به طریق زهد و تجرد داستان‌هایی مختلف نقل شده است. بنا بر یکی از این روایات؛ ابراهیم در قصر شاهی بر تخت خفته بود. نیمه‌شب سقف خانه جنبید و آواز پای کسی که بر بام بود، شنیده شد. ابراهیم پرسید، کیست؟ جواب آمد که شتر گم کرده‌ام و گم‌شده‌ی خود را می‌جویم. ابراهیم گفت ای نادان شتر بر بام می‌جویی؟ پاسخ آمد: پس تو بر تخت زرین و در جامه‌ی اطلس چگونه خدای را می‌جویی؟ این سخن موجب دگرگونی درونی او شد و او زندگانی زاهدانه پیش گرفت. درباره‌ی ابتدای کار او داستان‌های دیگری نیز نقل کرده‌اند که همگی حکایت از آن دارد که ابراهیم ادهم پیش از آن‌که به طریق زهد و ریاضت درآید، از امیرزادگان بلخ بوده و پدر و یا جد مادری‌ او در آن ناحیه جاه و مقامی داشته‌اند. اما ظاهرا پدرش، ادهم اهل علم و محدث بوده، زیرا ابراهیم خود احادیثی از او نقل کرده است. شخصیت ابراهیم ادهم و احوال و اقوال او در تاریخ تصوف اسلامی و در نخستین مراحل شکل‌گیری آن تأثیر و اهمیت بسیار داشته است. ابهامات و آشفتگی‌هایی که در شرح احوال و ذکر وقایع زندگانی او دیده می‌شود، و نیز افسانه‌هایی که درباره‌ی او ساخته شده، همگی برخاسته از شهرت او و دلیل بر تأثیری است که شخصیت و اقوال و رفتار او در افکار و اذهان مردم بر جای گذاشته است.
«شتری بر بام، ابراهیم ادهم» داستانی جالب و پندآموز است که مخاطبان را با ابراهیم ادهم یکی از عرفای مهم و بزرگ آشنا می‌کند.