کتاب ایران و آمریکا

کتاب «ایران و آمریکا: تحریم‌ها، جنگ‌ها و سیاست مهار دوجانبه (1979 - 2007)» نوشته‌ی ساسان فیاض‌منش، استاد بازنشسته اقتصاد و مدیر برنامه مطالعات خاورمیانه دانشگاه ایالتی کالیفرنیا در فرزنو است. حوزه‌ی پژوهشی وی اقتصاد سیاسی خاورمیانه و تاریخ و نظریه‌ی پول است. این اثر وی نخستین بار توسط انتشارات راتلج در سال 2008 و در مجموعه «مطالعات راتلج در سیاست خاورمیانه» به چاپ رسید. پرسش محوری‌ای که کتاب به آن می‌پردازد بدین قرار است: سیاست معروف به «مهار دوجانبه»‌ آمریکا یعنی مهار و کنترل همزمان ایران و عراق چرا و چگونه شکل گرفت و چگونه طی دهه‌ها تحول یافت؟ در مقدمه‌ی کتاب توضیح داده می‌شود که هرچند درباره این سیاست با تمرکز بر عراق پژوهش‌های زیادی به انجام رسیده است، اما ابعاد ایرانی ماجرا کمتر بررسی شده است. بنابراین این اثر می‌کوشد این خلأ پژوهشی را پر کند. بحث مهم دیگر کتاب تحریم‌های اقتصادی ایالات متحده علیه ایران است. برای پوشش این بحث، نویسنده بیش از همه بر مطالعات و پژوهش‌های قبلی خود در اثر «سیاست تحریم های اقتصادی ایالات متحده علیه ایران» تکیه کرده است. ساختار کتاب حاضر مبتنی بر ترتیب زمانی است. بخشی به نقش دولت‌های کارتر و ریگان در جنگ ایران و عراق دهه‌ی ۱۹۸۰ می‌پردازد، در ادامه تحریم‌های متعدد دوران کلینتون در دهه‌‌ی ۱۹۹۰ را بررسی شده است و سپس به سیاست تهاجمی دولت جورج دبلیو بوش پس از یازده سپتامبر ۲۰۰۱ پرداخته شده است، دورانی که ایران در کنار عراق و کره شمالی در چارچوب سیاسی معروف بوش به «محور شرارت» قرار گرفت. نویسنده از گزارش‌های دست‌اول، مقاله‌ها علمی‌ـ‌پژوهشی و گزارش‌های مختلف رسانه‌ها برای تحریر کتاب بهره گرفته است. گفتنی است که نویسنده بعدها همین شیوه‌ی تحلیل را با کتاب «مهار ایران: سیاست دیپلماسی سخت‌گیرانه‌ی اوباما» (۲۰۱۳) به دوران اوباما هم تسری داد، کتابی که در آن صراحتا استدلال می‌کند دیپلماسی اوباما نمایشی بیش نبود و در واقع سیاستی هم‌راستا با منافع اسرائیل را دنبال می‌کرد. در مجموع، اثر پیش روی شما، پژوهشی نسبتا جامع در حوزه‌ی سیاست خارجی آمریکا نسبت به ایران در سال‌های 1979 تا 2007 است که با رویکردی انتقادی نسبت به این سیاست‌ها، به بررسی آن‌ها پرداخته است.