«قصههای خواندنی سمک عیار» نوشتهی عذرا جوزدانی از مجموعه «ادبیات کهن برای نوجوانان» است. مجموعه ادبیات کهن نشر پیدایش برای شناساندن ادبیات غنی فارسی به مخاطبان نوجوان شکل گرفته و تاکنون آثار بسیاری به شکل بازنویسی، بازآفرینی، شرح و توضیح و … در این مجموعه منتشر شده است. سمک عیار طولانیترین داستان عامیانه به زبان فارسی و احتمالا متعلق به قرن ششم هجری است. اصل داستان متعلق به شخصی با نام «صدقه بن ابیالقاسم» است و «فرامرز بن خداداد کاتب ارجانی» حکایات این کتاب را جمعآوری کرده و آن را به کتابت درآورده است. قهرمان اصلی این داستان، عیاری به نام سمک است که با طراری و شبگردی روزگار میکند و برای احقاق حق هر مظلومی پیشقدم میشود. عیاران، گروهی از یاران همعقیده بودند که به آیین خاصی از رفتار و کردار پایبند بودند و به آن عمل میکردند. سرچشمهی عیاری را باید در تاریخ پیش از اسلام جستوجو کرد. این گروه در طول سالیان متمادی با شیوههای گوناگون با دشمنان ایران مبارزه کردهاند. از ویژگیهای این مبارزه نیز گرایش به فقر و نداری، تسلیم نشدن در برابر بیداد و ستم پرهیز از خشم و کینهی دشمن و زنده ماندن و زندگی قناعتکارانه و ناچیز شمردن دلبستگیهای فاتحان غارتگر و پرغرور بوده است. داستان سمک عیار، آغازی مانند بیشتر داستانها و افسانههای عامیانه دارد؛ یعنی پادشاهی که در زندگی همهچیز دارد جز فرزند پسر و... اما این مضمون تکراری در این داستان ویژگیهای جذابتری مییابد، زیرا از مرحلهای که یکی از شخصیتهای اصلی داستان در اوج ناامیدی و سرگردانی به سرای «عیاران» راه مییابد، داستان ناگهان تغییر مسیر میدهد و به سرنوشت عیاران گره میخورد. رمانس سمک عیار، قدیمیترین داستان منثور ایرانی است و قهرمان این داستان پسر شاه حلب است که گرفتار عشقی سوزان میشود. بیشتر کسان و افراد این کتاب نامهای ایرانی دارند و قطعا متعلق به همین کشور هستند؛ اما قهرمانان اصلی، پهلوانی جذاب به نام سمک عیار است که با خورشید شاه آشنا میشود و با یکدیگر سوگند برادری میخورند و... کتاب «قصههای خواندنی سمک عیار» بازنویسی مجموعهی پنججلدی سمک عیار است که در آن به زبانی ساده و روان خلاصهای از داستان سمک عیار روایت میشود. برخی از داستانهای این کتاب عبارتند از: «مرزبانشاه»، «خورشید شاه»، «مهپری»، «فرخ روز»، «فغفورشاه»، «شروانهی جادو»، «روحافزا»، «شغال پیلزور و سمک عیار»، «مهران وزیر» و «فرخ روز». «قصههای خواندنی سمک عیار» مخاطبان نوجوان را با داستانهای شیرین و البته پرماجرا و پرکشش این کتاب قدیمی آشنا میکند و لذت خواندن داستانهای قدیمی و کلاسیک را به آنها میچشاند.
درباره فرامرز بن خداداد بن عبدالله الکاتب الارجانی
فرامرز بن خداداد بن عبدالله الکاتب الارجانی نویسنده قرن 6 هجری کتاب سمک عیار می باشد.