کتاب اتمسفر ساختمان

کتاب «اتمسفر ساختمان: فرم و بی‌فرمی» شامل نوشته‌ها و جستارهایی از سه چهره‌ی تاثیرگذار در حوزه‌ی اتمسفر معماری است: یوهانی پالاسما (معمار و استاد دانشگاه)، پیتر زومتور (معمار سوئیسی و برنده‌ی پریتزکر) و گرنوت بومه (فیلسوف آلمانی). کتاب، در واقع، شماره‌ی ۹۱ از مجله‌ی معتبر معماری OASE است. سوال اصلی ذیل جستارهای کتاب این است: اصلا اتمسفر معماری یعنی چه و چگونه ساخته می‌شود؟ هر سه نویسنده قبول دارند که اتمسفر چیزی فراتر از فرم و عملکرد است، اما هرکدام از زاویه‌ی متفاوتی به این مسئله پرداخته‌اند. برای مثال، یوهانی پالاسما نگاه انتقادی و نظری دارد. او از همان ابتدا معماری امروز را که بیش ‌از حد به فرم توجه می‌کند، نقد می‌کند. به باور وی، وقتی فقط چشم را سیراب کنیم، فضا را سطحی کرده‌ایم. یک معماری خوب باید تمام حواس را درگیر کند: صدا، بافت، بو، دما و حتی خاطره. او اصرار دارد که اتمسفر، یک «حضور فیزیکی آگاهانه» در مکان است، نه یک تزئین بصری. پیتر زومتور اما از زاویه‌ی یک معمار عمل‌گرا صحبت می‌کند. او از عناصر عینی و ابژکتیوی می‌گوید که به نظر او اتمسفر را می‌سازند: هماهنگی مصالح، کیفیت نور، دمای فضا، و حتی نوع صمیمیتی که یک سطح به شما منتقل می‌کند. نکته‌ی مورد نظر وی این است که اتمسفر مبهم و شاعرانه است، اما ریشه در انتخاب‌های کاملا مادی و فنی دارد. همچنین، گرنوت بومه اتمسفر را یک پدیده‌ی زیبایی‌شناختی نوین در هنر معاصر معرفی می‌کند. به نظر وی اتمسفر حد واسط میان شیء و سوژه است؛ نه کاملا درون شماست و نه کاملا بیرون. در حقیقت یکی از قوت‌های اصلی آن، قرار گرفتن سه دیدگاه مکمل کنار هم است: یک فیلسوف (بومه)، یک نظریه‌پرداز معمار (پالاسما) و یک معمار حرفه‌ای (زومتور). این ترکیب به خواننده کمک می‌کند که بفهمد اتمسفر نه یک حرف کلی و مبهم، بلکه چیزی قابل طراحی و در برخی موارد حتی قابل اندازه‌گیری است. کتاب به دانشجویان معماری، طراحان و حتی هنرمندانی که با فضا و مکان سروکار دارند، پیشنهاد می‌شود.