کتاب تالار طربخانه

«تالار طربخانه» مجموعه داستانی از رضا جولایی و شامل 11 داستان است. داستان‌های این مجموعه نیز مثل اغلب آثار این نویسنده در حال و هوایی قاجاری رخ می‌دهند.
جولایی را می‌توان در رده‌ی نویسندگان داستان تاریخی قرار داد. مثل نویسندگان بزرگی که در رمان‌نویسی تاریخی شهرت دارند. او بیشتر روایت‌گر تاریخ است، اما با زاویه دیدی تحلیلی. به‌ویژه دوره‌ی قاجاریه را به‌خوبی تصویر کرده است؛ دورانی پر از فساد، زوال، آشفتگی و بی‌نظمی. این‌ها در داستان‌های او به شکلی بسیار هنرمندانه به نمایش درآمده‌اند. «تالار طربخانه» اولین داستان این مجموعه که نام کتاب نیز برگرفته از آن است. روایت نقاش دربار در زمان قحطی و جنگ است. این داستان از نظر شخصیت‌پردازی اثری متفاوت در کارنامه‌‌ی جولایی است. شخصیت‌ها در این داستان در مرز واقعیت و نماد قرار دارند و تجربه‌ی تاریخی سرکوب‌شده را بازنمایی می‌کنند. شخصیت پژوهشگر، به‌عنوان راوی فعال، و شبح‌ها یا میزبان‌ها، به گونه‌ای طراحی شده‌اند که همزمان نماینده‌ی تاریخ و حامل تجربه‌های حاشیه‌ای هستند. این اثر، به‌ویژه از نظر فضای گوتیک و وهم‌آلود، نشان می‌دهد چگونه شخصیت‌ها می‌توانند نقش میانجی تاریخ غیررسمی را ایفا کنند. «سایه‌ها می‌دانستند که من تنها به تماشای گذشته آمده‌ام، نه برای تغییرآن» روایت به گونه‌ای شکل می‌گیرد که شبح‌ها همچون صداهای تاریخ سرکوب‌شده، عمل می‌کنند و مواجهه راوی با آنان، نوعی مواجهه انتقادی با گذشته را نشان می‌دهد.
جولایی در داستان‌های این مجموعه نه صرفا تاریخ‌نویسی کرده و نه مستندگویی، بلکه توانسته با تخیل روایی‌اش، وقایع تاریخی را با زندگی فردی و درونی شخصیت‌ها گره بزند و از دل این پیوند، داستان‌هایی خلق کند که در آن‌ها قهرمانان، نه اسطوره، که انسان‌هایی باورپذیر و خاکی‌اند؛ آدم‌هایی اسیر موقعیت، گرفتار قدرت، یا درگیر دلبستگی‌های شخصی. به عنوان مثال داستان «رجب سبیل آشپز نیکلا» روایت مردی است که می‌گوید آشپز تزار روس بوده است. یا داستان «چرخ فیروزه» که روایت رقاصه‌ی فراری از خشم شاه است. رضا جولایی با درهم‌آمیختن خیال و وقایع تاریخی، داستان‌های منحصربه‌فردی خلق می‌کند. او به‌طور حرفه‌ای به مطالعه‌ی تاریخ می‌پردازد؛ بنابراین عجیب نیست که بازنمایی وقایع تاریخ و شخصیت‌های تاریخی در داستان‌، یکی از مهم‌ترین دغدغه‌های اوست. از طرفی تاریخ‌شناسی و تسلط به سیر تاریخی وقایع، به او کمک می‌کند تا بدون دست‌کاری و تحریف واقعیت، خیال خود را هم به دل داستان‌هایش وارد کند. او می‌گوید: «همیشه داستان را در اولویت قرار می‌دهد» و بر این موضوع تأکید دارد که «تا جایی به تاریخ وفادارم که داستان را از بین نبرد.»
«تابعه»، «میتی جن»، «خناس»، «سر اعظم»، «ناصر همایون»، «تبعید»، «خوان آخر»، «معجزه در باران»، و «پیامبر تاریکی‌ها» عناوین دیگر داستان‌های این مجموعه هستند.
«تالار طربخانه» مجموعه داستانی خواندنی و جذاب از نویسنده‌ای باتجربه است که علاقمندان به داستان‌های کوتاه فارسی از آن لذت می‌برند.