کتاب ماتریکس 2

کتاب«ماتریکس 2: (باز گذاری)» نوشته برادران واچوفسکی، متن کامل فیلم‌نامه‌ی یکی از تأثیرگذارترین فیلم‌های علمی-تخیلی دهه‌ی نود میلادی است، همراه با مقدمه‌ای از ویلیام گیبسون، یادداشت‌های صحنه به قلم دستیار کارگردانان، و مجموعه‌ای از تصاویر فیلم. فیلم‌نامه، ماجرای توماس اندرسون را روایت می‌کند؛ برنامه‌نویسی که در ساعات شب با نام مستعار نیو، در پی پاسخ به پرسشی است که رهایش نمی‌کند: ماتریکس چیست؟ ورود مورفیوس و تعبیر او از دنیای پیرامون، نقطه‌ای است که داستان به چیزی شبیه یک بیداری فلسفی بدل می‌شود. بدون افشای جزئیات، کافی است بگوییم محور اصلی داستان حول تمایز میان واقعیتی که حس می‌کنیم و واقعیتی که هست می‌چرخد، و شخصیت‌هایی مثل ترینیتی و اسمیت هرکدام از زاویه‌ای متفاوت به این پرسش دامن می‌زنند. آنچه خواندن فیلم‌نامه را از تماشای فیلم متمایز می‌کند، دیدن اسکلت اثر است؛ دیالوگ‌ها بدون موسیقی و ساختار روایت و ریتم صحنه‌ها بیشتر به چشم می‌آید. در متن، ردپای ایده‌هایی که وقت اکران فیلم بسیار درباره‌شان صحبت شد، به‌روشنی قابل ردیابی است؛ از تمثیل غار افلاطون گرفته تا پرسش‌های آشنای فلسفه ذهن درباره اینکه چطور می‌توان مطمئن بود جهانی که تجربه می‌کنیم واقعی است. برادران واچوفسکی این ایده‌ها را در دل کنش و دیالوگ جا داده‌اند. همچنین یادداشت‌های صحنه که در کتاب کنار متن اصلی آمده، بخش ارزشمندی از کتاب است که توضیح می‌دهند یک صحنه چطور فیلم‌برداری شده یا چه تغییری از نسخه اولیه فیلم‌نامه تا نسخه نهایی رخ داده. برای کسی که فیلم را دیده، این یادداشت‌ها گاهی جذاب‌تر از خود متن‌اند، چون فاصله میان نوشته و تصویر نهایی را نشان می‌دهند. البته همین موضوع باعث شده صحنه‌های اکشن که در فیلم نفس‌گیر هستند، روی کاغذ به توضیحاتی فنی تقلیل بیایند، و کسی که فیلم را ندیده، شاید نتواند همان هیجان را از خواندن متن بگیرد. این کتاب بیشتر مکملی برای تجربه فیلم است تا جایگزینی برای آن. مخاطبان این اثر علاقه‌مندان به فیلم‌نامه‌نویسی، دانشجویان سینما، و کسانی هستند که می‌خواهند ببینند پشت صحنه یکی از تأثیرگذارترین فیلم‌های علمی-تخیلی دهه نود چگونه روی کاغذ نوشته شده است. برای طرفداران فلسفه پاپ‌کالچر هم که علاقه‌مندند ببینند مفاهیمی مثل واقعیت شبیه‌سازی‌شده چطور وارد یک اثر عامه‌پسند شده، ورق زدن این متن خالی از لطف نیست.