کتاب خودشیفتگی و ملالت هایش

«خودشیفتگی و ملالت‌هایش» عنوان کتابی است که گلن اونز گابارد و هالی کریسپ، دو روان‌پزشک و روان‌کاو صاحب‌نام، آن را در سال ۲۰۱۸ از سوی انتشارات انجمن روان‌پزشکی آمریکا منتشر کردند. برخلاف بسیاری از کتاب‌هایی که این روزها با موضوع خودشیفتگی برای مخاطب عام نوشته می‌شوند، این اثر یک متن کاملا بالینی و تخصصی است و مخاطبش نه افراد عادی، بلکه روان‌پزشکان، روان‌درمانگران و متخصصان سلامت روان هستند که با بیماران دارای اختلال شخصیت خودشیفته سروکار دارند.
نقطه‌ی آغاز کتاب، پرسشی است که در نگاه اول ساده به نظر می‌رسد اما در عمل پاسخ روشنی ندارد: خودشیفتگی دقیقا چیست؟ نویسندگان تشریح کرده‌اند که این پدیده طیفی گسترده و ناهمگون دارد. آن‌ها بر اساس تجربه‌ی بالینی خود با بیمارانی کار کرده‌اند که در دسته‌بندی‌های ساده و رایج نمی‌گنجیدند و همین امر آن‌ها را به سمت شناسایی چند صورت متفاوت از خودشیفتگی سوق داده است؛ از نوع بزرگ‌منش که با احساس برتری، استحقاق و نیاز به تحسین همراه است، تا نوع آسیب‌پذیر که در ظاهر با تواضع یا کم‌اعتمادی به نفس بروز می‌کند اما در باطن با حساسیت شدید نسبت به قضاوت دیگران گره خورده و همچنین نوعی که کارکرد اجتماعی و حرفه‌ای بالایی دارد اما در روابط نزدیک، ماهیت خودمحورانه‌ی آن آشکار می‌شود. کتاب تأکید می‌کند که خودشیفتگی نشانه‌ای ثابت نیست، بلکه می‌تواند در طول زمان و حتی در یک فرد واحد نوسان داشته باشد، و بین شکل‌های سالم و بیمارگون آن نیز پیوستاری وجود دارد.
بخش قابل‌توجهی از تحلیل گابارد و کریسپ به این موضوع اختصاص دارد که رفتارهای ظاهرا متکبرانه یا طلبکارانه‌ی بیمار خودشیفته اغلب کارکردی دفاعی دارند؛ یعنی می‌توانند پوششی باشند برای احساساتی بسیار دشوارتر مانند شرم، ترس از طرد شدن یا هراس از وابستگی. همین دیدگاه است که به کتاب اجازه می‌دهد از تصویر کلیشه‌ای «فرد خودشیفته به‌مثابه‌ی آدمی مغرور و بی‌اعتنا به دیگران» فاصله بگیرد. در ادامه نویسندگان به پویایی رابطه‌ی درمانی پرداخته د و با تکیه بر مفاهیم روان‌کاوانه‌ی انتقال و انتقال متقابل، توضیح می‌دهند که چگونه احساسات خود درمانگر در برخورد با بیمار خودشیفته - از تحسین ناگهانی تا خستگی یا احساس بی‌ارزشی - می‌تواند بخشی مهم از اطلاعات بالینی باشد. یکی دیگر از ویژگی‌های این اثر پرهیز از ارائه‌ی یک پروتکل ثابت برای درمان است؛ در عوض نویسندگان بر ضرورت تنظیم راهبرد درمانی متناسب با ساختار روانی هر بیمار پافشاری می‌کنند، چرا که به باور آن‌ها دو فرد با تشخیص یکسان می‌توانند بسیار متفاوت از یکدیگر باشند.
کتاب همچنین نگاهی فراتر از فضای اتاق درمان دارد و فصلی مستقل را به بستر فرهنگی خودشیفتگی در دوران معاصر اختصاص می‌دهد؛ جایی که نقش شبکه‌های اجتماعی، فرهنگ شهرت و توجه عمومی در بازتولید یا برجسته‌سازی رفتارهای خودشیفته‌وار بررسی می‌شود، بی‌آنکه میان خودشیفتگی روزمره و اختلال شخصیت خودشیفته به‌عنوان یک تشخیص بالینی خلط شود. کتاب «خودشیفتگی و ملالت‌هایش» از معرفی معضلات تشخیصی آغاز می‌شود، به بررسی انواع خودشیفتگی و شیوه‌های رابطه‌مندی ادامه می‌یابد و در نهایت به راهبردهای عملی درمان، از آغاز کار درمانی تا پایان‌دادن به آن، می‌رسد.