1. خانه
  2. /
  3. کتاب ایران در بازی بزرگ

کتاب ایران در بازی بزرگ

نویسنده: آنتونی وین
3.9 از 2 رأی

کتاب ایران در بازی بزرگ

Persia in the Great Game
ناموجود
430000
معرفی کتاب ایران در بازی بزرگ
کتاب «ایران در بازی بزرگ» اثری جذاب به قلم آنتونی وین است که به روایت 25 سال حضور پرفراز و نشیب سرپرسی سایکس در ایران می‌پردازد. این کتاب که نسخه اصلی آن در سال 2003 میلادی در انگلستان منتشر و سپس توسط دیپلمات و مترجم باسابقه، عبدالرضا هوشنگ مهدوی، به فارسی برگردانده شد، روایتی مستند از تقابل امپراتوری‌های بریتانیا و روسیه بر سر منافعشان در غرب آسیا را به تصویر می‌کشد؛ تقابلی که در ادبیات سیاسی از آن با عنوان «بازی بزرگ» یاد می‌شود. سرپرسی سایکس در جایگاه مأمور، کاشف، کنسول، سرباز و جاسوس بریتانیایی، در اواخر قرن نوزدهم و از سال 1893 میلادی، مأموریت یافت تا با استقرار در مناطق شرقی و مرزهای بلوچستان، مانع از نفوذ امپراتوری روسیه به هند شود. اما اقامت طولانی‌مدت او، تسلط کاملش بر زبان فارسی و تعامل نزدیک با ایلات و عشایر، او را از یک نیروی نظامی به شیفته تاریخ، جغرافیا و فرهنگ ایران تبدیل کرد.
سایکس در طول بیش از دو دهه حضورش، با سفر به مناطقی چون کرمان، مشهد و سیستان، به مکاشفه در بیابان‌های ایران پرداخت. او ضمن ثبت وقایع اجتماعی و شرایط زندگی مردم آن دوران، گونه‌های کمیاب زیستی و اشیای تاریخی را با مشقت فراوان جمع‌آوری کرده و روانه موزه‌های بریتانیا می‌کرد. این آشنایی با جامعه ایرانی حتی موجب پیدایش نوعی حس مقابله با تهاجمات روسیه در او شد؛ تا جایی که نمود آن را می‌توان در مخالفت صریح سایکس با قرارداد 1907 و تقسیم ایران مشاهده کرد. با این وجود، نباید فراموش کرد که او در وهله اول مجری منویات استعماری بریتانیا بود. این اثر با پوشش دادن وقایع مهمی نظیر دوران مشروطیت، تأسیس پلیس جنوب و رویدادهای منتهی به کودتای سوم اسفند 1299، سندی دست‌اول و مهم در زمینه تاریخ‌نگاری ایران به شمار می‌رود.
آنتونی وین، خالق این اثر، نجیب‌زاده‌ای بریتانیایی است که خود پیوندی ناگسستنی با ایران داشته است. او که در دهه هفتاد میلادی در دانشگاه شیراز به تحصیل در زمینه ادبیات فارسی پرداخته بود، سال‌ها به عنوان مسئول خرید یک شرکت قالی‌بافی انگلیسی در شهرهایی چون همدان زیست. وین با بهره‌گیری از فرصت حضورش در ایران، قدم در مسیر سفرهای سایکس گذاشت و به مناطقی مانند ترکمن‌صحرا سفر کرد. او برای نگارش این کتاب، علاوه بر بررسی اسناد و یادداشت‌های خانوادگی سایکس، به تحقیقات گسترده‌ای دست زد و با بازماندگان افراد مرتبط با او، اعم از حامیان و مخالفانش نظیر خانواده بانفوذ فرمانفرما، به گفت‌وگو نشست. نتیجه این تلاش‌ها، خلق اثری است که ژانر تاریخی و زندگینامه‌ای را در هم آمیخته است. «ایران در بازی بزرگ» با ارائه اطلاعاتی از اوضاع اجتماعی ایران در آن برهه حساس، طیف وسیعی از مخاطبان علاقه‌مند به ماجراهای تاریخی را مجذوب می‌سازد
درباره آنتونی وین
درباره آنتونی وین
آنتونی وین در بالیول فارسی و ترکی خواند و یک سال را در دانشگاه شیراز در ایران گذراند. در دهه 1970 او در همدان (غرب ایران) به عنوان خریدار فرش مقیم برای تولیدکنندگان فرش شرقی لندن کار کرد و در بسیاری از مناطق تحت پوشش سایکس سفر کرد، و سپس در شمال شرق ایران نیز کار کرد.
قسمت هایی از کتاب ایران در بازی بزرگ

در حالی که از آرایشگاهی در شیراز خارج می شدم، پیرمردی با منش نظامی از دکان پهلویی وارد کوچه شد، محکم به من سلام نظامی داد و از میان دو ردیف دندان های طلایی که زیر سبیل چرب کرده اش می درخشید، فریاد زد: "سربازان آماده بازرسی هستند، صاحب!" و ادامه داد: "سربازان به صف!" وقتی از او پرسیدم این فرمان های نظامی را که مخصوص سواره نظام انگلیس است از کجا یاد گرفته، پاسخ داد: "از تفنگداران جنوب ایران، تحت فرماندهی سر پرسی سایکس، صاحب." این ها تنها جملاتی بود که از زبان انگلیسی به خاطرش مانده بود. نام او کل حیدر بود و در دوران بازنشستگی از اتو کردن لباس های مردم با چند اتوی زغالی قدیمی امرار معاش می کرد. سال ۱۹۷۰ بود و در حدود بیست وپنج سال از مرگ سر پرسی سایکس می گذشت. من در دانشگاه شیراز فارسی می آموختم و در خانه مرد آرایشگر و خانواده اش زندگی می کردم. کل حیدر (که مخفف کربلایی حیدر است) هرروز صبح به من سلام می کرد و گاه گاهی نیز با من گفت وگو و سرگذشت خود را تعریف می کرد. آدم رند خوش گذرانی بود که پیشینه نظامی جالبی داشت. علاوه بر خدمت در پلیس جنوب، در قشون عثمانی، پلیس آبادان، ژاندارمری ایران و لشکر قزاق خدمت کرده بود و ادعا می کرد همان گروهبانی بوده که تفنگ در دست گرفتن و مشق نظامی را به رضاشاه آموخته است. امروزه کسانی که در ایران سر پرسی سایکس را به یاد دارند معدودند، ولی افسانه او یک صد سال پس از اینکه قدم به خاک ایران نهاد، هنوز کاملا زنده است.

نظر کاربران در مورد "کتاب ایران در بازی بزرگ"
1 نظر تا این لحظه ثبت شده است

کتاب خوبیست، خصوصاً برای علاقه کنزان بتاریخ معاصر ایران و آشنا با بازی بزرگ

1405/01/23 | توسطعلي رستمي
0
| |