کتاب تئوری اسکیس

کتاب «تئوری اسکیس: گفتمان در طراحی معماری» نوشته‌ی کندرا شنک اسمیت، با گردآوری و تحلیل اسکیس‌های معماران شاخص جهان، از رنسانس تا دوران معاصر، روند تکامل یک ایده در ذهن معمار و تجسم آن ایده در یک ساختمان را نشان می‌دهد. در واقع، اسکیس فراتر از آنکه یک مهارت ترسیمی در نظر گرفته شود، در اینجا به‌مثابه‌ی ابزار تفکر نگریسته می‌شود. به بیان دقیق‌تر، محتوای کتاب حول یک ایده‌ی محوری می‌چرخد: اسکیس‌های دستی، یک مکانیسم تفکر هستند. به باور نویسنده، قدرت اسکیس این نیست که یک ایده را دقیقا و به‌وضوح به نمایش بگذارد، بلکه این قدرت دقیقا در کیفیت‌های متضاد آن یعنی ابهام، سرعت و تغییرپذیری نهفته است. این ویژگی‌ها باعث می‌شوند اسکیس به یک گفتگو میان معمار و اثرش تبدیل شود؛ گفتگویی که ذهن را برای کشف فرم‌های نو و بدیع تحریک می‌کند. ذیل چنین رویکردی به جایگاه اسکیس در معماری، کتاب پس از مقدمات، در چهار فصل ادامه می‌یابد. فصل نخست، «بازی و سرعت» نام دارد که در آن اسکیس تمرینی خلاقانه و رها از قید نتیجه معرفی می‌شود. فصل دوم، «حافظه، تخیل و خیال‌ پروری (فانتزی)»، نشان می‌دهد که چگونه از مواد و ذخایر ذهنی می‌توان برای خلقی جهانی نو استفاده کرد. فصل بعدی، «کاریکاتو: روشی برای دگرگونی»، بررسی می‌کند که چگونه در اسکیس اغراق و دگرگونی در فرم‌ها می‌تواند معمار را به ذات موضوع رهنمون شود. در نهایت، فصل آخر «مشاهده، ایجاز و شباهت» نام گرفته است. در مجموع، اثر حاضر یک کتاب کاملا تخصصی و دانشگاهی است و خواندن آن برای مخاطب عام دشوار خواهد بود. این کتاب، یک راهنمای گام‌به‌گام برای آموزش تکنیک‌های اسکیس نیست، بلکه یک پژوهش نظری است. از نقاط قوت آن، ارائه‌ی نگاهی چندبعدی و غیرکلیشه‌ای به اسکیس به عنوان یک کنش و مکانیسم فکری است که هم از ایده‌های از پیش موجود در ذهن برمی‌آید و هم ایده‌های جدید را در ذهن معمار شکل می‌دهد. همچنین، تحلیل اسکیس‌های معماران برجسته، آن را به مرجعی الهام‌ بخش برای دانشجویان و معماران حرفه‌ای تبدیل کرده است.