کتاب امروز مهم است

کتاب «امروز مهم است: دوازده اقدام روزانه برای تضمین موفقیت فردا» نوشته‌ی جان سی. مکسول یکی از آثار شناخته‌شده‌ی او در حوزه‌ی رشد فردی و خودمدیریتی است. کتاب نخستین بار در سال ۲۰۰۴ منتشر شد. مکسول که بیشتر با آثارش درباره‌ی رهبری شناخته می‌شود، این بار نقطه‌ی تمرکز را از سازمان و مدیر به زندگی روزمره‌ی فرد منتقل می‌کند. پرسش اصلی او ساده است: اگر آینده حاصل تصمیم‌های امروز باشد، چرا انسان تا این اندازه درباره‌ی گذشته و آینده فکر می‌کند و سهم اندکی از توجه خود را به تنها زمانی می‌دهد که واقعا می‌تواند در آن کاری انجام دهد؟ تز کتاب در یک جمله خلاصه می‌شود: کیفیت فردا تا حد زیادی از کیفیت انتخاب‌های امروز ساخته می‌شود. مکسول معتقد است انسان‌ها معمولا گذشته را بزرگ‌تر از اندازه‌ی واقعی‌اش می‌بینند، درباره‌ی آینده خوش‌بینانه‌تر از آنچه باید خیال‌پردازی می‌کنند و قدرت امروز را دست‌کم می‌گیرند. از نظر او موفقیت الزاما محصول یک تصمیم خارق‌العاده نیست؛ اغلب نتیجه‌ی انباشته‌شدن تصمیم‌هایی کوچک است که آن‌قدر تکرار شده‌اند تا به عادت تبدیل شوند. مکسول برای عملی‌کردن این دیدگاه از چیزی سخن می‌گوید که آن را «دوازده‌گانه‌ی روزانه» می‌نامد. این دوازده حوزه شامل نگرش، اولویت‌ها، سلامت، خانواده، تفکر، تعهد، امور مالی، ایمان، روابط، بخشندگی، ارزش‌ها و رشد شخصی‌اند. هر فصل یکی از این حوزه‌ها را بررسی می‌کند و توضیح می‌دهد که چگونه تصمیمی روشن درباره‌ی آن باید به انضباطی روزانه تبدیل شود. برای مثال، تعیین اولویت بدون اختصاص واقعی زمان به آن بی‌اثر است؛ تصمیم برای سلامت بدون عادت‌های منظم بدنی دوام نمی‌آورد؛ و داشتن ارزش‌های اخلاقی زمانی معنا پیدا می‌کند که در انتخاب‌های کوچک روزانه حضور داشته باشند. همین فاصله‌ی میان تصمیم و انضباط یکی از ایده‌های مفید کتاب است. بسیاری از کتاب‌های موفقیت بر هدف‌گذاری تأکید می‌کنند، اما مکسول می‌خواهد یک مرحله عقب‌تر برود و بپرسد امروز چه کاری انجام می‌دهیم که آن هدف را محتمل‌تر می‌کند. از نظر او تصمیم خوب می‌تواند مسیر را تعیین کند، اما فقط انضباط است که انسان را در آن مسیر نگه می‌دارد. این نگاه باعث می‌شود «امروز مهم است» بیشتر از آنکه درباره‌ی رویاهای بزرگ باشد، درباره‌ی معماری روزهای معمولی باشد. کتاب با حکایت‌های شخصی مکسول و نمونه‌هایی از ورزشکاران، مدیران، چهره‌های عمومی و تجربه‌های خانوادگی همراه شده است. پابلیشرز ویکلی نیز هنگام انتشار کتاب به همین گستردگی اشاره کرد و نوشت که مکسول از تجربه‌ی ازدواج و کار خود و نمونه‌هایی از شخصیت‌هایی مانند جان وودن و کریستوفر ریو برای توضیح اهمیت تصمیم‌های روزانه استفاده می‌کند. این شیوه متن را روان و کاربردی کرده، هرچند همان نقد اشاره می‌کند که بخشی از توصیه‌های کتاب ممکن است برای خواننده‌ی آشنا با ادبیات خودیاری بدیهی به نظر برسد. این انتقاد وارد است. «امروز مهم است» نظریه‌ی روان‌شناختی تازه‌ای ارائه نمی‌کند و بسیاری از توصیه‌های آن، مانند مراقبت از سلامت، مدیریت پول، تقویت روابط یا مشخص‌کردن اولویت‌ها، آشنا هستند. ایمان دینی و اهمیت خانواده نیز در جهان‌بینی مکسول جایگاه پررنگی دارند و ممکن است همه‌ی خوانندگان با این بخش‌ها به یک اندازه ارتباط برقرار نکنند. نقطه‌ی قوت کتاب بیشتر در سامان‌دادن همین اصول آشنا در قالب یک نظام روزانه قرار دارد. حتی یکی از بررسی‌های کتاب آن را شبیه کارگاهی دانسته که خواننده را وادار می‌کند عملکرد گذشته‌ی خود را مرور و برای اجرای هر اصل برنامه‌ای مشخص تدوین کند. «امروز مهم است» کتابی درباره‌ی جادوی یک روز است، اما نه به این معنا که یک صبح می‌تواند ناگهان تمام زندگی را عوض کند. مکسول از چیزی آهسته‌تر سخن می‌گوید: روزی که کنار روز دیگر قرار می‌گیرد، انتخابی که تکرار می‌شود و عادتی که بی‌سروصدا شخصیت انسان را شکل می‌دهد. آینده اغلب با صدای بلند از راه نمی‌رسد؛ آرام وارد می‌شود، در هیئت همان کاری که امروز انجام دادیم یا باز هم به فردا سپردیم. شاید زندگی بزرگ‌تر از یک روز باشد، اما همیشه مجبور است از در باریک همین امروز عبور کند.