کتاب آشنایی با ابوریحان بیرونی

«آشنایی با ابوریحان بیرونی» نوشته‌ی مهروش طهوری از مجموعه‌ی «مشاهیر علم» است. این مجموعه به زندگی، سرگذشت، آثار و اختراعات مهم برخی از مشاهیر علمی بزرگ ایران و جهان و فرازوفرودهای زندگی آنان می‌پردازد؛ دانشمندان و مخترعان بزرگ ایران و جهان که باعث تغییری شگرف در زندگی انسان‌ها شده‌اند. این مجموعه با زبانی ساده و روان برای مخاطبان نوجوان نوشته شده تا زندگی آن‌ها را الگوی خود قرار دهند و از تجربیات آن‌ها برای رسیدن به اهداف مهم خود بهره ببرند. ابن سینا، ادیسون، هاوکینگ، انیشتین، پاستور، پروفسور حسابی و فیثاغورث برخی از مشاهیر دنیای علم هستند که در این مجموعه به آن‌ها پرداخته شده است.
در این کتاب به زندگی و دستاورهای دانشمند بزرگ ایرانی ابوریحان بیرونی پرداخته شده است. ابوریحان بیرونی در زمینه‌های متعددی همچون ریاضیات، نجوم، جغرافیا، و تاریخ صاحب‌نظر بود و از او آثار ماندگاری برجا مانده است. بیرونی، ۲۵ سال نخست عمر خود را در خوارزم گذراند. در این دوره از زندگی، علوم مختلف، مانند فقه، کلام، جغرافیا, ریاضیات، نجوم و پزشکی را آموخت. سپس‌ به دربار شمس‌المعالی قابوس‌ بن وشمگیر رفت و مورد توجه او قرار گرفت و کتابی درباره‌ی گاه‌شماری تاریخی و علمی به نام او تألیف کرد. سپس به خوارزم بازگشت و به دربار خوارزمشاهیان پیوست و مورد احترام قرار گرفت. هنگامی که سلطان محمود غزنوی به گرگانچ دست یافت،‌ ابوریحان را به غزنین برد. ابوریحان در سفرهای سلطان محمود به هند با او همراه بود و با دانشمندان هندی مصاحبت و معاشرت کرد و از عقاید و علم آن‌ها بهره برد و زبان سانسکریت را آموخت. بعد از سلطان محمود در دربار سلطان مسعود باقی ماند و کتاب‌هایی به نام او تألیف کرد. او به‌عنوان منجم در غزنه مشهور بود. بیرونی گردش خورشید، گردش محوری زمین و جهات شمال و جنوب را دقیقا محاسبه و تعریف کرده است. دانشنامه علوم چاپ مسکو، ابوریحان را دانشمند همه قرون و اعصار خوانده است. در بسیاری از کشورها نام بیرونی را بر دانشگاه‌ها، دانشکده‌ها و کتابخانه‌ها گذاشته و به او لقب «استاد جاوید» داده‌اند. ابوریحان بیرونی فهرست کتاب‌های خودش را تا ۶۵‌سالگی،‌ ۱۱۳ اثر دانسته که بیشتر درباره‌ی ریاضیات و نجوم هستند.
کتاب «آشنایی با ابوریحان بیرونی» به زبانی ساده و آموزشی، دستاوردهای علمی بیرونی و اهمیت آن‌ها در پیشرفت علم در دنیا را معرفی می‌کند و به مخاطبان نوجوان می‌آموزد که با تلاش و پشتکار می‌توانند به موفقیت‌های بزرگی برسند.