کتاب پیشاهنگان شعر پارسی

Pioneers of Persian poetry
سده های سوم چهارم و آغاز سده پنجم هجری
کد کتاب : 33842
شابک : 978-6001214851
قطع : رقعی
تعداد صفحه : 286
سال انتشار شمسی : 1396
سال انتشار میلادی : 2007
نوع جلد : شومیز
سری چاپ : 6
زودترین زمان ارسال : 8 آبان

معرفی کتاب پیشاهنگان شعر پارسی اثر محمد دبیر سیاقی

"پیشاهنگان شعر پارسی" اثری است به کوشش "محمد دبیر سیاقی" که گزیده‌ای از اشعار پارسی را در "سده های سوم چهارم و آغاز سده پنجم هجری" شامل می‌شود. این اثر در نزدیک به سیصد صفحه توسط انتشارات علمی و فرهنگی به عرصه‌ی چاپ رسیده است. "پیشاهنگان شعر فارسی" یک کتاب دوست داشتنی، نشاط آور و دل‌انگیز ادبی است که شامل شعرهای ناب و خواندنی از شاعران "سده های سوم چهارم و آغاز سده پنجم هجری" است.
عنوان کتاب "پیشاهنگان شعر پارسی" بر این اساس انتخاب شده است که محتوای کتاب به اولین شاعران برجسته‌ی فارسی زبان اختصاص دارد. نویسنده متن را بر اساس میزان دسترسی به اطلاعات و اشعار شاعران به چهار قسمت تقسیم کرده است که قسمت نخست به شاعران پیشاهنگ دوره طاهریان و صفاریان اختصاص داشته و قسمت دوم مختص شهید بلخی، رودکی، مصعبی، بوشکور بلخی، دقیقی و شاعرانی از دوره سامانیان به همراه اطلاعاتی در مورد زندگینامه آنهاست و اینان شاعرانی هستند که اشعار فراوانی از آنها باقی مانده است. بخش چهارم کتاب "پیشاهنگان شعر پارسی" اشعار و شرح‌حال بیست و شش شاعر دیگر را پوشش می‌دهد که اطلاعات محدودی از آنها موجود است و بر اساس حروف الفبا فهرست شده اند.
یک واژه‌نامه‌ی نسبتا کامل نیز در انتهای کتاب وجود دارد که تعاریف کلمات به کار رفته در اشعار را به مخاطبان ارائه می دهد تا در درک و تفسیر اشعار به آنها کمک کند. "محمد دبیر سیاقی ابتدا با شرح زندگینامه‌ی شاعران شروع می‌کند و سپس نمونه هایی از اشعار زیبا، جذاب و آرامش‌بخش آنها را ارائه می‌دهد. در ادامه توضیحاتی درباره معانی اشعار و اصطلاحات موجود ارائه می‌دهد که منجر به خلق یک اثر گرانبها جهت آشنایی با "پیشاهنگان شعر پارسی" می‌شود.

کتاب پیشاهنگان شعر پارسی

محمد دبیر سیاقی
سیدمحمّد دبیرسیاقی زادهٔ ۴ اسفند ۱۲۹۸ (خورشیدی) در قزوین، درگذشتهٔ سحرگاه ۱۶ مهر ۱۳۹۷ (خورشیدی) در قزوین پژوهشگر، نویسنده، شاعر، آموزگار ادبیات فارسی و مصحح متون کهن پارسی بود. وی در مؤسسه لغت‌نامه دهخدا و مرکز بین‌المللی آموزش زبان فارسی مشغول بکار بوده و مصحح بسیاری از متن‌های کهن زبان فارسی است. دبیرسیاقی نزدیک به ۸۰ متن ادبی و تاریخی را تصحیح و چاپ کرده‌است که از میان آن‌ها می‌توان شاهنامه فردوسی، دیوان منوچهری دامغانی، نزهةالقلوب، فرهنگ سُروری و سلطان جلال&z...
قسمت هایی از کتاب پیشاهنگان شعر پارسی (لذت متن)
ابوالحسن شهیدبن حسین جهودانکی بلخی از سرایندگان عالی مقدار و شاعران نامی اواخر سده ی سوم و اوایل سده ی چهارم هجری و از متکلمان بزرگ و حکیمان نامور و استاد علوم اوایل (مجموعه معارف یونان) بوده است و به دو زبان فارسی و تازی شعر می گفته است. نمونه این دو زبانی او را به دست داریم و از آن ها با آن که در شمار اندک است بر قدرت طبع و نیرومندی اندیشه و وسعت نظر وی راه توانیم برد. کتاب ها که در حکمت و مسائل فلسفی داشته است منظور نظر دانشی مردان و منقول کتب ترجمه احوال بزرگان علوم و فلسفه شده است و از همین رهگذر است که رودکی او را در شمار خرد بیش از هزاران تن می شمارد و اصحاب معرفت و ارباب فضیلت به نقل مباحثات او با ابوبکر محمدبن زکریای رازی، پزشک نامور و دانشی مرد بلند پایه، پرداخته و نوشته اند که در باب لذت و علم الهی و سکون و حرکت و معاد نقض ها بر رازی داشته و رازی نیز کتاب ها در رد وی نگاشته است. با این حال شهید نزد مردم سخن شناش قرون بعد، بیش تر به شاعری آوازه شده است و مهم ان است که غالب کسانی که از وی یاد کرده اند او را هم پایه و هم سنگ رودکی دانسته اند و با همان ارجمندی شاعر تیره چشم روشن بین از وی یاد کرده اند. خود رودکی او را شاعر مطلق می داند و می گوید: شاعر شهید و شهره فرالاوی/ وان دیگران به جمله همه راوی و چون این گوینده ی استاد حکیم بینا دل از جهان هستی رخت بیرون می برد، به دو بیت او را مرثیه می گوید و چنان که سزاوار اوست بزرگش می دارد: کاروان شهید رفت از پیش/ وان ما رفته گیرو می اندیش از شمار دو چشم یک تن کم/ وز شمار خرد هزاران بیش دقیقی شاعر بلند مقدار نیز از رودکی و شهید، ناموران شعر پارسی، یک جا یاد می کند و می گوید: استاد شهید زنده بایستی/ وان شاعر تیره چشم روشن بین تا شاه مرا مدیح گفتندی/ با لفاظ خوش و معانی رنگین فرخی، شاعر معروف سیستانی، غزل او را به دلاویزی و نغزی می ستاید: از دلاویزی و نغزی چون غزل های شهید/ وزغم انجامی و خوبی چون ترانه ی بو طلب و سخنوری او را هم پایه ی رودکی می داند و می گوید: شاعرانت چو رودکی و شهید/ مطربانت چو سر کش و سر کب منوچهری نیز این گوینده ی استاد را در ردیف استاد شاعران جهان، رودکی، یاد می کند: از حکیمان خراسان کو شهید و رودکی/ بوشکور بلخی و بوالفتح بستی هکذی؟ و خاقانی شاعر قرن ششم نیز گواهی می دهد که، گرچه بده ست پیش از این در عرب و عجم روان/شعر شهید و رودکی نظم لبید و بحتری امتیاز دیگر این بزرگ مرد خوش نویسی اوست، خطی داشته است، چنان که درباره ی خط قابوس گفته اند، همانند پر طاووس؛ و باز فرخی است که در اشاره بدین هنر شهید و حسن خط او می گوید: خط نویسد که بنشناسد از خط شهید/ شعر گوید که بنشناسد از شعر جریر