محمد فرزند عبدالکریم با نام کامل ابی الفتح محمد بن عبدالکریم بن ابی بکر احمد الشافعی الشهرستانی (۴۷۹–۵۴۸) هجری قمری. مورخ مشهور، دانشمند عضو دارالحکمه و جهان‌گرد ایرانی سده ششم که اثر مشهور او الملل و النحل است. او از دانشمندان و متکلمان بزرگ سنی مذهب بود و کتاب‌ها و نوشته‌هایی راجع به آموزه‌های اسماعیلیان نگارش کرده است.