کتاب شر درونش

کتاب «شر درونش» با گردآوری و ترجمه‌ی مجتبی ویسی، مجموعه‌ای از هشت داستان کوتاه از نویسندگان نام‌آشنای ادبیات جهان است که حول محور مفهومی عمیق، دیرپا و تأمل‌برانگیز به نام «شر» گرد هم آمده‌اند. شکل‌گیری این اثر، چنان‌که ویسی در کتاب بیان می‌کند، در ابتدا هدفمندی از پیش تعیین‌شده‌ای نداشت و صرفا از روی علاقه‌ای شخصی به ترجمه‌ی داستان‌های مطرح اما کمتر دیده‌شده آغاز شد؛ اما در میانه‌ی راه، حضور پیدا و پنهان مضمون «شر» در داستان‌های اولیه خودنمایی کرد و به نخ تسبیح و درون‌مایه‌ی اصلی کل مجموعه تبدیل شد. ویسی با وام گرفتن از نقل‌قولی که معتقد است «نویسنده باید حتما شرّی در درون و در نگاهش به زندگی داشته باشد تا اثرش بر روح مخاطب بنشیند»، به واکاوی این مفهوم می‌پردازد. جالب آنکه نام یکی از داستان‌های این مجموعه (اثر سوزان هیل) که نام کتاب نیز از آن وام گرفته شده، دقیقا بازتاب‌دهنده‌ی همین زبان حال و سنگ بنای حاکم بر تمامی آثار است.
کتاب، خواننده را به تأملی فلسفی و هستی‌شناسانه درباره‌ی ماهیت و خاستگاه «شر» دعوت می‌کند. ویسی این پرسش را مطرح می‌سازد که آیا شر خصلتی ذاتی و همزاد بشر است یا محیط در شکل‌گیری آن نقش دارد؟ او حتی دامنه‌ی این مفهوم را از انسان فراتر برده و با نگاهی استعاری، نمودهای آن را در طبیعت و کیهان جستجو می‌کند؛ از رفتار به‌ظاهر شرورانه‌ی سیاه‌چاله‌ها، تشعشعات خورشیدی و جزر و مد اقیانوس‌ها گرفته تا نفوذ گیاهان مهاجم، تنازع بقا در جانوران و حتی جهش الکترون‌ها در مدارها. در ساحت داستان‌نویسی نیز، شر هم به عنوان پدیده‌ای حاضر در نهاد بشر و ساختار کائنات، و هم به مثابه‌ی موتور محرکی ضروری برای ایجاد تحرک و پیشبرد روایت در نظر گرفته می‌شود.
این مجموعه دربردارنده‌ی داستان‌هایی است که هر یک سویه‌های متفاوت و طیف گسترده‌ای از این مقوله را به تصویر می‌کشند؛ از شر ساده و بی‌آزار گرفته تا شر پیچیده، پنهان، موذیانه، علنی، دوستانه و هنرمندانه. «شر درونش» با ارائه‌ی آثاری از نویسندگان بزرگی چون توماس پینچون، دان دلیلو، دوریس لسینگ، مارتین ایمیس، پل بولز، موری بیل، الیزابت بوون و سوزان هیل، مخاطب را با ابعاد گوناگون و غافلگیرکننده‌ی تاریکی‌های درون انسان و جهان هستی روبه‌رو می‌سازد