کتاب شیوۀ چوپان

کتاب «شیوه‌ی چوپان» نوشته‌ی کوین لمان و ویلیام پنتاک را می‌توان نمونه‌ای شاخص از کتاب‌های مدیریتی دانست که به‌جای فهرست‌کردن خشک اصول رهبری، آن‌ها را در قالب یک داستان روایت می‌کنند. روایت کتاب حول مصاحبه‌ای شکل می‌گیرد که یک روزنامه‌نگار جوان و کم‌تجربه با تد مک‌براید، یکی از مدیران عامل موفق و شناخته‌شده‌ی آمریکا، ترتیب داده است. مک‌براید در جریان این گفت‌وگو به‌جای پاسخ‌های معمول مدیریتی، خاطره‌ای شخصی را بازگو می‌کند: روزهایی که تازه فارغ‌التحصیل کارشناسی‌ارشد مدیریت شده و بدون هیچ تجربه‌ای، مسئولیت هدایت یک تیم را بر عهده گرفته بود.
در آن دوران او برای یافتن راهی برای رهبری موثر، نزد استاد و مشاور قدیمی خود، دکتر جک نیومن، می‌رود؛ استادی که به‌جای ارائه‌ی تئوری‌های دانشگاهی، مک‌براید را به مزرعه‌ی گوسفندداری خود می‌برد و اصول رهبری را از دل رابطه‌ی چوپان با گله‌اش به او می‌آموزد. همین ساختار روایی دوگانه، یعنی داستانی در دل داستانی دیگر، به کتاب حال‌وهوایی متفاوت از کتاب‌های معمول مدیریت می‌دهد.
محور اصلی آموزه‌های نیومن، هفت اصل است که هرکدام از رفتار واقعی چوپانان با گوسفندانشان الهام گرفته شده‌اند: نخستین اصل بر شناخت دقیق افراد تیم تاکید دارد؛ همان‌طور که چوپان باید وضعیت هر یک از گوسفندانش را بداند، مدیر نیز باید نگرانی‌ها، توانایی‌ها و شرایط کاری هر عضو تیم را بشناسد. اصل دوم به کشف استعدادها و ویژگی‌های فردی کارکنان می‌پردازد تا هرکس در جایگاهی قرار گیرد که بیشترین تناسب را با توانمندی‌هایش دارد. اصول بعدی به ترتیب درباره‌ی ایجاد حس تعلق میان کارکنان، فراهم‌کردن محیطی امن و بدون تنش، هدایت روشن و بدون فرمان‌های خشک، برخورد قاطعانه اما همراه با احترام در برابر رفتارهای مخرب و در نهایت داشتن دلی واقعا درگیر با موفقیت افراد تیم سخن می‌گویند. نویسندگان تاکید می‌کنند که این آخرین اصل، یعنی دلبستگی واقعی رهبر به سرنوشت افرادش، در واقع بنیان همه‌ی اصول دیگر است.
لمان و پنتاک مفاهیم مدیریتی را در قالب رفتارهای ملموس چوپان با گله‌اش توضیح می‌دهند؛ رویکردی که کتاب را برای مخاطبان غیرمتخصص نیز قابل‌فهم و کاربردی می‌کند. حجم کم کتاب و ساختار فصل‌بندی‌شده‌ی آن، امکان مطالعه‌ی سریع و بازگشت به هر بخش برای مرور نکات کلیدی را فراهم می‌آورد. در مجموع «شیوه‌ی چوپان» کتابی است درباره‌ی نوع دیگری از رهبری؛ رهبری‌ای که بر پایه‌ی شناخت، اعتماد، حمایت و دلبستگی واقعی به افراد شکل می‌گیرد، نه صرفا کنترل و نظارت.