کتاب در تعریف شعر
نویسنده:
منوچهر انور
معرفی کتاب در تعریف شعر
کتاب «در تعریف شعر» نوشتهی منوچهر انور، جستوجویی تأملی و گفتوگوی درونی برای کشف ماهیت سیال و گریزپای شعر است. انور که خود از پایهگذاران ویراستاری نوین در ایران و از صاحبنظران عرصهی کلام و نمایش است، در این اثر مسئلهی چیستی شعر را از مسیر تجربهی زیسته و درنگ در آثار بزرگانی چون حافظ، مولانا، سعدی و عینالقضات همدانی واکاوی میکند. این تأملات، پیوندی عمیق و ناخودآگاه با سنت هزارسالهی زیباییشناسی و نقد ادبی در ایران دارد؛ سنتی که پس از قرن سوم هجری و با تلاقی فرهنگ ایرانی، متون فلسفی یونانی و ادبیات عرب شکل گرفت.
ادامه کتاب، روایت یک مسیر مرحلهبهمرحله برای رسیدن به تعریفی دقیق از شعر است. نویسنده در ابتدا به این تعریف میرسد: «شعر کلام موزونی است که معنی آن در صورتش متوقف نشود.» اما درنگ بیشتر او را با چالشی اساسی روبهرو میکند؛ چرا که تقلیل دادن شعر به وزن، بسیاری از اشعار نغز را از دایرهی شعریت خارج کرده و در مقابل، به منظومات سطحی رسمیت میبخشد. از این رو، او با عبور از قید «وزن»، تعریف خود را به «کلامی که معنی آن در صورتش متوقف نشود» تغییر میدهد تا نشان دهد شعر ناب حاصل درهمتنیدگی تفکیکناپذیر صورت و معناست.
با این حال، سیر این کشف و شهود به همینجا ختم نمیشود. انور با طرح حرکت و گذار در جهان، به این نتیجه میرسد که اساسا هیچ صورتی در هستی متوقفشدنی نیست. او با وام گرفتن از نگاه غریب عینالقضات همدانی، شعر را همچون آینهای میداند که هر مخاطبی صورت و دریافت خود را در آن میبیند؛ پدیدهای دارای حیثیتی ازلی و ابدی که گویی پیش از سروده شدن نیز وجود داشته و مخاطب را به تماشای خود دعوت میکرده است. در نهایت، کتاب مرزهای میان نثر و شعر را درمینوردد تا نشان دهد شعریت نه در قالب و نه در معنای صرف، بلکه در پیوستگی مدام با هستی و جاری بودن کلام معنا مییابد.
مطالعه این اثر به پژوهشگران حوزهی ادبیات، علاقهمندان به فلسفهی هنر، دانشجویان نقد ادبی و تمام کسانی که دغدغهی فهمی عمیقتر دربارهی مسئلهی شعر و نسبت آن با تجربهی انسانی را دارند، پیشنهاد میشود.
ادامه کتاب، روایت یک مسیر مرحلهبهمرحله برای رسیدن به تعریفی دقیق از شعر است. نویسنده در ابتدا به این تعریف میرسد: «شعر کلام موزونی است که معنی آن در صورتش متوقف نشود.» اما درنگ بیشتر او را با چالشی اساسی روبهرو میکند؛ چرا که تقلیل دادن شعر به وزن، بسیاری از اشعار نغز را از دایرهی شعریت خارج کرده و در مقابل، به منظومات سطحی رسمیت میبخشد. از این رو، او با عبور از قید «وزن»، تعریف خود را به «کلامی که معنی آن در صورتش متوقف نشود» تغییر میدهد تا نشان دهد شعر ناب حاصل درهمتنیدگی تفکیکناپذیر صورت و معناست.
با این حال، سیر این کشف و شهود به همینجا ختم نمیشود. انور با طرح حرکت و گذار در جهان، به این نتیجه میرسد که اساسا هیچ صورتی در هستی متوقفشدنی نیست. او با وام گرفتن از نگاه غریب عینالقضات همدانی، شعر را همچون آینهای میداند که هر مخاطبی صورت و دریافت خود را در آن میبیند؛ پدیدهای دارای حیثیتی ازلی و ابدی که گویی پیش از سروده شدن نیز وجود داشته و مخاطب را به تماشای خود دعوت میکرده است. در نهایت، کتاب مرزهای میان نثر و شعر را درمینوردد تا نشان دهد شعریت نه در قالب و نه در معنای صرف، بلکه در پیوستگی مدام با هستی و جاری بودن کلام معنا مییابد.
مطالعه این اثر به پژوهشگران حوزهی ادبیات، علاقهمندان به فلسفهی هنر، دانشجویان نقد ادبی و تمام کسانی که دغدغهی فهمی عمیقتر دربارهی مسئلهی شعر و نسبت آن با تجربهی انسانی را دارند، پیشنهاد میشود.
درباره منوچهر انور
منوچهر انور (متولد ۱۳۰۷ در تهران) کارگردان، نویسنده، ویراستار، گوینده و مترجم؛ فارغ التحصیل آکادمی سلطنتی هنرهای دراماتیک انگلستان است. وی فعالیت هنری را در لندن(سال ۱۳۳۲) به عنوان نویسنده، بازیگر و گوینده در رادیو فارسی بی بی سی آغاز کرد.سال ۱۳۳۷ پس از بازگشت به ایران، وارد موسسهٔ انتشارات فرانکلین شد؛ در آنجا حرفهٔ ویراستاری را پایه گذاری کرد و تا ۱۳۴۱ سرویراستار فرانکلین بود. انور پس از پیوستن به گروه هنر ملی و تدریس در دانشگاه به طور عمده فعالیت گویندگی و نویسندگی متن آنونس فیلم ها را شروع کرد. مهم ترین آثار هنری او فیلم مستند نیشدارو محصول سال ۱۳۴۳ و نسخهٔ سینمایی نمایش نامه مشهور بیژن مفید یعنی شهر قصه است که فیلمنامهٔ آن در سال ۱۳۵۲ توسط منوچهر انور و بیژن مفید نوشته شد و انور آن را کارگردانی کرد. نمایش شهر قصهیکی از محبوب ترین آثار هنری در تاریخ معاصر ایران محسوب می شود.تألیف ها و ترجمه هااز سال ۱۳۳۹: کار در «دائرةالمعارف فارسی» همکاری نزدیک با دکتر «محمود مصاحب»، با تألیف و ترجمهٔ مدخل های مربوط به نقاشی، معماری، هنرهای زیبا و صنایع سنتی ایران و تعدادی مباحث هنری دیگر، برای دائرةالمعارف؛ که این همکاری تا زمان چاپ آن ادامه داشت.۱۳۷۰: پختستانمنوچهر انور در سال ۱۳۷۰ داستان Flatland اثر ادوین ابوت نویسنده انگلیسی را با عنوان پختستان ترجمه کرده است.۱۳۸۵: عروسکخانهمنوچهر انور در سال ۱۳۸۵ نمایش نامه A Doll's House اثر هنریک ایبسن شاعر، نمایش نامه نویس و درام نویس نروژی را با عنوان عروسکخانه ترجمه کرده است. وی در این کتاب ابتدا به شرح مفصلی دربارهٔ هنریک ایبسن می پردازد و نیز در مقاله ای دیگر، اشاراتی به چالش های ترجمه می کند.۱۳۹۶: اردک وحشیمنوچهر انور در سال ۱۳۹۶ نمایش نامه The Wild Duck اثر هنریک ایبسن شاعر، نمایش نامه نویس و درام نویس نروژی را با عنوان اردک وحشی ترجمه کرده است. انور در ابتدای این کتاب مقدمه مفصلی بنام «دربارهٔ اردک وحشی» در دو بخش: ۱- «تبار اردک وحشی» و ۲- «زبان اردک وحشی» نوشته است.تألیف کتابهای «زبان زنده»، «ملانصرالدین» و «چکامه در تعریف شعر» همراه با سی دی صوتی.ترجمهٔ کتاب «ماجراهای پینوکیو» اثر کارلو کولودی، با همکاری «ایرج انور»، همراه با مقدمه ای مفصّل، نوشتهٔ «منوچهر انور».
دسته بندی های کتاب در تعریف شعر
کتاب های مرتبط با در تعریف شعر
اولین نفری باشید که نظر خود را درباره "کتاب در تعریف شعر" ثبت میکند