کتاب گنجینه‌ی گنجه‌ای

«گنجینه‌ی گنجه‌ای یا دفتر هفتم حکیم نظامی گنجوی» اثر نظامی گنجوی است و نسخه‌ی حاضر بر اساس نسخه تصحیح شده‌ی حسن وحید دستگردی ارائه شده است که همراه با شرح اجمالی ابیات می‌باشد. این کتاب مشتمل بر شرح حال کامل نظامی و فرهنگ لغات و قصاید، غزلیات، قطعات و رباعیات اوست.
نظامی در زمره‌ی گویندگان توانای شعر فارسی است، که نه‌تنها دارای روش و سبکی خاص است، بلکه تأثیر شیوه‌ی او بر شعر فارسی نیز در شاعران پس از او آشکار است. جمال‌الدین ابومحمّد الیاس بن یوسف بن زکی بن مویّد متخلص به نظامی، شاعر و داستان‌سرای ایرانی در سده ششم هجری است که به‌عنوان صاحب سبک و پیشوای داستان‌سرایی در ادبیات فارسی شناخته می‌شود. از زندگانی نظامی اطلاعات دقیق در دست نیست و درباره‌ی سال تولد و وفات او نقل‌های مختلفی وجود دارد. آن‌چه مسلم است او در شهر گنجه می‌زیسته و در همین شهر نیز وفات یافته است.
اثر معروف و شاهکار بی‌مانند نظامی، خمسه یا پنج گنج است که از داستان‌های غنایی برتر ادبیات فارسی است، او را باید پیشوای این‌گونه شعر در ادب فارسی دانست. نظامی تقریبا سی سال از زندگانی خود را بر سر نظم و تدوین خمسه گذاشته است. نظامی گرچه شاعری داستان‌سراست و بیشتر به داستان‌های عاشقانه یا به قول خود وی به «هوسنامه»‌ها پرداخته است، ولی او شاعری حکیم و اندیشه‌ور، آشنا با فرهنگ و تاریخ ایران است که در پس قصه‌ها و هوسنامه‌هایش نکاتی عمیق نهفته است، و به همین سبب است که او چند بار از خوانندگان مثنوی‌هایش خواسته است تا رازها و رمزهای موجود در شعر او را کشف کنند. سرچشمه‌ی اشعار نظامی گنجوی فرهنگ ایرانی اوست، اما او ایران پیشااسلامی و پسااسلامی را وحدت می‌بخشد. برخی از غزلیات نظامی درونمایه‌ای فلسفی و کلامی دارد. نظامی مفاهیم فلسفی و کلامی را معمولا بدون توسل به اصطلاحات فنی آن به‌کار برده است و اندیشه‌هایی چون اغتنام فرصت و دم غنیمتی، زود گذر بودن عمر، بی‌اعتباری جهان و گذرا بودن آن اشاره می‌کند. بخش بزرگی از ادبیات منظوم فارسی، تقلید از آثار نظامی است. نظامی به دلیل سبک سخن‌سرایی و زبان شعر مخصوص به خودش، مورد تقلید بسیاری از شاعران قرار گرفته است. لیلی و مجنون نظامی، سرآغازی شد برای مثنوی‌های بی‌شماری که در دوره بسیار طولانی به تقلید از آن پرداختند. این سروده‌های تقلیدی تقریبا در تمامی زبان‌هایی که خود را تحت نفوذ فرهنگی زبان و ادبیات فارسی می‌دانستند (مانند فارسی، کردی و پشتو) سروده شدند؛ ولی تنها تعداد کمی از این سروده‌ها ماندگار شدند.
«گنجینه‌ی گنجه‌ای» قصاید، غزلیات، قطعات و رباعیات نظامی گنجوی را در اختیار علاقمندان به ادبیات کلاسیک ایرانی قرار داده است.